Новости города БезФормата.Ru
Якутск
Главные новости
 
Задать вопрос?

Улуус олоҕо: Бүлүүчээҥҥэ сиэлтэн-кылтан сөрүө оҥоһуутун баһылаабыттар

D25B2676 - Якутское-Cаха ИА
D25B2744 - Якутское-Cаха ИА
D25B2737 - Якутское-Cаха ИА
D25B2735 - Якутское-Cаха ИА
D25B2719 - Якутское-Cаха ИА
D25B2697 - Якутское-Cаха ИА
D25B2695 - Якутское-Cаха ИА
D25B2681 - Якутское-Cаха ИА
D25B2704 - Якутское-Cаха ИА
D25B2677 - Якутское-Cаха ИА
D25B2673 - Якутское-Cаха ИА
D25B2669 - Якутское-Cаха ИА
D25B2730 - Якутское-Cаха ИА
D25B2716 - Якутское-Cаха ИА
D25B2715 - Якутское-Cаха ИА
D25B2714 - Якутское-Cаха ИА
D25B2713 - Якутское-Cаха ИА
D25B2712 - Якутское-Cаха ИА
D25B2701 - Якутское-Cаха ИА
D25B2699 - Якутское-Cаха ИА
D25B2698 - Якутское-Cаха ИА
D25B2688 - Якутское-Cаха ИА
D25B2687 - Якутское-Cаха ИА
D25B2686 - Якутское-Cаха ИА
D25B2684 - Якутское-Cаха ИА
Улуус олоҕо: Бүлүүчээҥҥэ сиэлтэн-кылтан сөрүө оҥоһуутун баһылаабыттар - Якутское-Cаха ИА
Фото: ysia.ru

Бүлүүчээн — Сунтаар улууһун саамай ыраах нэһилиэгэ. Улуус кииниттэн 160 килэмиэтир тэйиччи сытар. “Сахамедиа” холдинг суруналыыстара “Улуус олоҕо” бырайыак чэрчитинэн дьон-сэргэ хайдах тэринэн олорорун илэ харахпытынан көрөөрү ол диэки айаҥҥа туруннубут.

Бүлүүчээҥҥэ суол олус тупсубутун аргыстарбыт кэпсииллэр. Аҕыйах сыллааҕыта диэри хонон баран эргиллэр сиргэ, билигин икки-үс чааһынан тиийиллэр буолбут. Массыынабыт сындыыстана көтөр. Кыһыҥҥы айылҕа кэрэтин өйдөөн-дьүүллэн көрбөккө, дуоһуйбакка хаалыах курдукпут. Ити эрээри кэрэ-бэлиэ миэстэлэргэ, айылҕа анаан оҥорбут дьикти сирдэригэр тохтоон аастыбыт. Дэриэбинэҕэ чугаһыырбытыгар хаар хайалар көһүннүлэр. Бүлүү өрүс кэрэ-бэлиэ кытылынан тайаан сытар үрдүк очуос таастар. Бүлүүчээн Наахара нэһилиэгин кытта кыраныыссалаһар.

1 из 11

Биһигини «Улуус маастара», «Саха сиригэр норуот оҥоһуктарын маастара» уонна «Норуот маастара» диэн үрдүк ааттары сүгэр Марфа Контогорова балаҕаныгар сирдээн аҕаллылар.

Тастан көрдөххө, аныгылыы быһыылаахтык тутуллубут балаҕан иһэ сылааһынан илгийэ, көмүлүөк оһох тачырҕас тыаһынан көрүстэ. Сунтаардар ыраахтан-чугастан кэлбит ыалдьыттары айах тутан, кыынньар кымыһынан, сылаас алаадьынан көрсөр үтүө үгэстээхтэр. Ол сиэринэн хаһаайка Марфа Николаевна алгыс тылын этэ-этэ, сүүспүтүгэр оһох күлүн аҕаата.

Харахпыт балаҕан эркиннэригэр кичэллээхтик ыйаммыт сиэл, кыл оҥоһуктарга хатанна. Улахан паннолар, дьэрэкээн көбүөрдэр, хартыыналар айар куттаах, ураты талааннаах маастардар бу нэһилиэккэ олохсуйбуттарын кэпсииргэ дылылар. Балаҕан түннүктэрин сабыылара эмиэ аныгылыы моһуоннаахтар, үрүҥ сиэлтэн оҥоһуллубуттар. Быыстаах-хайаҕастаах өрүллүбүт буолан, сырдыгы төһө баҕарар киллэрэллэр. Хаһаайка этэринэн, үрүҥ сылгылар күн энергиятын ордук күүскэ хомуйаллар.

1 из 13

Хартыыналары биһирии көрбүппүт кэннэ Марфа Николаевна кэпсээнин саҕалаата.
Кэргэним Константин Михайлович дьиэбит тэлгэһэтигэр балаҕан тутуутун саҕалаабыта. Кэлин баһылык Федор Прокопьевич 150 тыһыынча харчынан көмөлөһөн, силигин ситэрбиппит. Онон, нэһилиэк 2014 сыллаахха балаҕаммыт аанын биир дойдулаахтарбытыгар тэлэччи арыйбыппыт. 2001 сылтан «Саха саргыта» диэн түмсүү тэринэммит сиэлинэн оҥоһуктары айабыт-тутабыт. Сыыйа-баайа үөрэнэн, уопутуран, билигин сөрүө оҥоһуутугар ылыстыбыт. Сөрүөлэрбит сорохторо Национальнай художественнай мусуой биир салаатыгар уонна нэһилиэкпит уус-уран галереятын мусуойугар дьон көрүүтүгэр тураллар. Быһааран биэрэр буоллахха, Бүлүүчээннээҕи галерея 1987 с. аһыллыбыта. Бүгүҥҥү туругунан, бастакы уонна соҕотох дьиэ буолар. Манна араас тэрээһиннэри ыытабыт. Холобур, бэҕэһээ биир үөрэнээччим Клеопатра Контогорова «Өбүгэ илдьитэ» быыстапкатын туруорда.

Дьокуускайдааҕы «Симэх» галереяны кытта ыкса сибээстээхтик үлэлииллэр. Өрөспүүбүлүкэҕэ ыытыллар быыстапкаларга үксүн сөрүө оҥоһуктарынан кытталлар. Үлэлэргит хайысхаларынан, тутулларынан уус-уран прикладной искусствоҕа киирсэллэр. Онтон олбохторо, сөрүөлэрэ саха үгэс буолбут, күн бүгүҥҥэ диэри харыстаан илдьэ кэлбит оҥоһуктара.

Марфа Николаевна тарбахтара соло буолбаттар. Үрүҥ сиэл төкүнүктэри биир кэм имигэс-имигэстик эргитэ-урбата тутар, ойуу таһаарар, ол быыһыгар оҥоһуктарын астыммыт харахтарынан имэрийэ көрөр.

Кини салайар түмсүүтүгэр 12 киһи баар да, сорохтор кыһыҥҥы кэмҥэ Мирнэйгэ, Дьокуускайга кыстыы барар буоланнар, билигин дьаныһан туран үлэлээччи аҕыйаан биэрэр кэмэ эбит.

Маннык үлэ уһун унньуктаах бириэмэни, тулууру эрэйэрин, сорохтор сиэли ыраастыыры кирдээх-хохтоох үлэ курдук санаан тохтуулларын сибигинэйэ былаан кэпсиир.

Марфа Колмогорова сиэлинэн хайдах үлэлиири биир дойдулаахтарыгар, кэлэр кэнчээри ыччаттарыгар үөрэтэр баҕалаах буолан, оскуола үөрэнээччилэрин «Эбээ оскуолатыгар» алта сыл дьарыктаабыт. Хомойуох иһин, «Оҕолору учуутал идэтэ суох киһи үөрэтиэ суохтаах» диэн үөһээттэн ыйыы-кэрдии кэлэн, дьарыгы тохтоппуттар. « Ол гынан баран, сыыһа бобуу буолбутун өйдөөтүлэр быһыылаах. Норуот маастардара үөрэттинэр диэн буолла, онон оҕолорбутун салгыы мантан инньэ дьарыктыырбыт буолуо. Биһиги түмсүүбүтүгэр Клеопатра Контогорова, Матрена Морозова курдук улуус маастардара бааллар », — диэн норуот маастара салгыы кэпсиир.

«Саха саргыта» түмсүү далбар хотуттарын үлэлэрэ элбэх сыраттан, кыһамньыттан, саха үгэс буолбут дьарыгар тапталларыттан, бэриниилэриттэн тахсарын көрөн сөхтүбүт. Марфа Николаевна «биэс харахтаах» диэн ааттыыр паннотын 16 дьахтар биир кыһыны быһа тикпит. Балаҕан ыйыттан саҕалаан баран, ыам ыйыгар бүтэрбиттэр. Түмсүү чилиэннэрэ үгүстэрэ саастаах уонна сиэн-уруу элбэх дьоно буоланнар, нэдиэлэҕэ биирдэ эрэ мусталлар эбит.

Бүлүүчээн маастардарын сиэлтэн үлэлэрэ өссө биир уратылаах. Ол үгүс панноларыгар суругу тиһэллэрэ буолар. «Ким да умнуллубат, туох да умнуллубат», «Айыы суолун аргыстаах аартыга» уо.д.а. суруктаах оҥоһуулар олус тупсан, бу дьарыгы баһылаабыттарын көрдөрөллөр.

Марфа Николаевна биһиги сэргээбиппитин таба көрөн: « Сунтаардар сиэлгэ үлэбит биир уратытынан ити буолуон сөп. Сорох үлэлэрбитин араас тиэмэҕэ аныыр буолан, суругунан-бичигинэн ситэрэн-хоторон биэрэбит, хатыламмат гына оҥоро сатыыбыт. Итинник суругу-бичиги киллэриини биһиги саҕалаатыбыт быһыылаах. Искусствоведтар быһааралларынан, бу үлэлэрбит мөлүйүөнүнэн сыаналаахтар үһү », – диэн кэпсээтэ.

Бүлүүчээн маастардарыгар үөрэниэн баҕалаах элбэх. Ол курдук, Марфа Контогорова ыраах сытар Кутана нэһилиэгэр тиийэн маастар-кылаас ыытыаҕыттан, анарааҥҥылар дьаныһан туран үөрэнэн, билигин өрөспүүбүлүкэҕэ биллэр-көстөр, сураҕырар маастардарга тиийэ сайыннылар. Кутаналар бэйэлэрэ «Ситии» түмсүү тэринэннэр, кылынан-сиэлинэн дьарыктаналлар. Ат симэҕин оҥорон, кыбытыылаах тигиинэн элбэх быыстапкаларга кытталлар.

Бу курдук, Бүлүүчээн нэһилиэгин олохтоохторо сынньалаҥнарын туһалаахтык атаараллар. «Саха саргыта» түмсүү кыл, сиэл оҥоһуктара өрөспүүбүлүкэтээҕи, аан дойдутааҕы быыстапкаларга биһирэнэллэр. Кинилэр үлэлэрэ ис хоһоонунан, сабардамнара улаханынан, хабар тиэмэлэрэ киэҥинэн уратылаахтар. Олохтоох далбар хотуттар ону тэҥэ нэһилиэнньэни эмтээх оттору хомуйууга, туһаныыга үөрэтэллэрэ хайҕалга сылдьар.

Марфа Контогорова бэлиэтээһиннэрэ:

* Сиэлинэн , кылынан дьарыктаныы эмтиир уратылаах. Мин улаханнык ыалдьан баран, кырдьаҕастар сүбэлэринэн сылгы иигинэн-сааҕынан эмтэнэ сылдьыбытым. Онтон устунан сахам сылгытын сиэлинэн дьарыктанан барбытым. Хас биирдии кыл үтүө энергиятын ылан, доруобуйабын чөлүгэр түһэрэргэ санаммытым, чахчы туһалаата.
* Кылы, сиэли имитии эккин-сииҥҥин массаастыыр, илбийэр. Оҕо тарбахтарын моториката сайдар.
* Кылынан үлэ эридьиэстэрин уолаттар ордук ылыналларын бэлиэтии көрдүм. Кыргыттар үлэлэрин түргэнник бүтэрэ охсуохтарын баҕараллар, онтон уолаттар тулуурдаахтар, силигин ситэрэн баран биирдэ уоскуйаллар. Ол иһин, кинилэр үлэлэрэ ордук хаачыстыбалаах буолар.

YakutiaMedia и известные якутяне присоединились к акции в поддержку боксера Васи Егорова - YakutiaMedia.RuВ сети набирает популярность хэштег #ВасяКытаат 22 августа, YakutiaMedia.
22.08.2017 YakutiaMedia.Ru
Якутия — призер Всероссийской военно-спортивной игры «Победа» - ИА SakhaLife.RuС 16 по 18 августа 2017 г. в подмосковном Алабино прошли финальные соревнования Всероссийской военно-спортивной игры «Победа», в которой приняли участие команды из 63 регионов России.
22.08.2017 ИА SakhaLife.Ru
Спорт должен быть доступным для всех - SportSakha.ComВ рамках Форума неравнодушных горожан 17 августа в спортивном комплексе «Дохсун» работала дискуссионная площадка «Общество, в котором мы живем».
22.08.2017 SportSakha.Com
Юные спортсмены Якутска сдавали нормы ГТО - SportSakha.ComБег, прыжки в длину и отжимания, тесты на меткость и гибкость: свои силы продемонстрировали 85 юных спортсменов.
22.08.2017 SportSakha.Com
навигация грузы уголь - Якутское-Cаха ИАКак сообщает Госкомобеспечения республики, на сегодняшний день до мест назначения завезено 58% от планируемого объема жизнеобеспечивающих грузов.
22.08.2017 Якутское-Cаха ИА
На благотворительном турнире по футболу собрано 80 тысяч рублей для пострадавших от паводка - SakhaPress.RuРИГ SAKHAPRESS.RU Помимо укрепления дружбы между народами, населяющими нашу республику, первый в истории Якутии футбольный турнир между национально-культурными объединениями имел и благотворительную сторону.
22.08.2017 SakhaPress.Ru
На благотворительном турнире по футболу собрано 80 тысяч рублей для пострадавших от паводка - ИА SakhaLife.RuПомимо укрепления дружбы между народами, населяющими нашу республику, первый в истории Якутии футбольный турнир между национально-культурными объединениями имел и благотворительную сторону.
22.08.2017 ИА SakhaLife.Ru
Национальные общины помогли улусам, пострадавшим от паводка - Якутское-Cаха ИАВосемьдесят тысяч рублей собрали участники республиканского турнира по футболу, состоявшегося на стадионе «Туймаада».
21.08.2017 Якутское-Cаха ИА
Взрывы на руднике "Мир" не дали результатов - YakutiaMedia.RuСегодня работы будут продолжены 21 августа, YakutiaMedia.
21.08.2017 YakutiaMedia.Ru
JPG Файл - МВД Республики Саха (Якутия)Продолжаются дорожно–транспортные происшествия с участием несовершеннолетних и малолетних детей.
22.08.2017 МВД Республики Саха (Якутия)
задержание - Якутское-Cаха ИАРезонансное убийство девушки-кассира «Саханефтегазсбыта», произошедшее 21 августа в селе Хоро Верхневилюйского района Якутии, скоро будет раскрыто.
22.08.2017 Якутское-Cаха ИА
Сахавуд: снято! - SakhaPress.Ru«Его дочь» РИГ SAKHAPRESS.RU Вы еще не видели ни одного якутского фильма?
22.08.2017 SakhaPress.Ru
Республиканский фестиваль «Берег Дружбы 2017» подвел итоги трехдневной работы - ИА SakhaLife.RuНо можно ли назвать работой три дня насыщенных радостным общением, счастьем от встречи с друзьями, которую ждал ровно год, новыми знакомствами и интересными открытиями,
22.08.2017 ИА SakhaLife.Ru
Роман Солодухин: Минобрнауки РС(Я) лидирует по внедрению проектного управления - SakhaPress.RuРИГ SAKHAPRESS.RU Минобрнауки республики является лидером по внедрению и реализации принципов проектного управления в своей деятельности среди исполнительных органов власти,
22.08.2017 SakhaPress.Ru
Посреди нигде - Газета Якутия
Посреди нигде
Сказка о бесконечном потенциале Недавно в Якутске приземлился чартер с японскими туристами из Токио.
Газета Якутия
Республиканскому форуму приемных родителей — 5 лет
17-20 августа в г. Якутске пройдет ежегодный Республиканский форум приемных родителей «Семья - наш теплый дом».
Эхо столицы
Про лайфвкайферов и людей
Цитатки из вконташи, как бизнес-план Они учат счастью, но сами глубоко несчастны.
Газета Якутия
На благотворительном турнире по футболу собрано 80 тысяч рублей для пострадавших от паводка - ИА SakhaLife.RuПомимо укрепления дружбы между народами, населяющими нашу республику, первый в истории Якутии футбольный турнир между национально-культурными объединениями имел и благотворительную сторону.
22.08.2017 ИА SakhaLife.Ru
Якутия - призер Всероссийской военно-спортивной игры «Победа» - Министерство образования РС(Я)С 16 по 18 августа 2017 г. в подмосковном Алабино прошли финальные соревнования Всероссийской военно-спортивной игры «Победа», в которой приняли участие команды из 63 регионов России.
22.08.2017 Министерство образования РС(Я)
Юные спортсмены Якутска сдавали нормы ГТО - SportSakha.ComБег, прыжки в длину и отжимания, тесты на меткость и гибкость: свои силы продемонстрировали 85 юных спортсменов.
22.08.2017 SportSakha.Com
Паромные страсти - Газета Якутия
Паромные страсти
Кто наведет порядок на алданской переправе? Летом жителей Оймяконского и Томпонского районов отделяют от выхода на транспортные артерии запада и востока страны две переправы.
Газета Якутия
Айаал Лазарев примет участие в чемпионате мира по вольной борьбе
Якутский борец в супертяжелом весе Айаал Лазарев вошел в состав сборной Кыргызстана для участия в чемпионате мира, который пройдет 21-26 августа в Париже.
Газета Якутия
Василий Егоров выступит на чемпионате мира по боксу в Германии
Лидер сборной России по боксу в суперлегком весе Василий Егоров готовится выступить на чемпионате мира, который пройдет с 25 августа по 3 сентября в городе Гамбурге.
Газета Якутия
В Республиканском медиа-центре 22 августа в 15 часов в рамках Форума неравнодушных горожан состоится площадка «Общество, в котором мы живем».
22.08.2017 Якутское-Cаха ИА
JPG Файл - МВД Республики Саха (Якутия)Продолжаются дорожно–транспортные происшествия с участием несовершеннолетних и малолетних детей.
22.08.2017 МВД Республики Саха (Якутия)
Алмазэргиэнбанк поддерживает приемные семьи - Якутское-Cаха ИАВ рамках программы «Детство без границ» Алмазэргиэнбанк поддержал торжественно открывшийся в минувшую пятницу, 18 августа, юбилейный пятый Форум приёмных семей, на территории детского лагеря «Виктория».
22.08.2017 Якутское-Cаха ИА
D25B1921 - Якутское-Cаха ИАПредставители молодежных организаций и национальных общин Якутии отметили День российского «триколора» патриотической акцией «Мой флаг».
22.08.2017 Якутское-Cаха ИА
Безработный грабитель уехал на такси из магазина в Якутии с украденными продуктами питания - YakutiaMedia.RuРецидивист зашел за сигаретами, но не устоял перед разнообразием товаров на прилавках 22 августа, YakutiaMedia.
22.08.2017 YakutiaMedia.Ru