Новости города БезФормата.Ru
Якутск
Главные новости
 
Задать вопрос?

Улуус олоҕо: Бүлүүчээҥҥэ сиэлтэн-кылтан сөрүө оҥоһуутун баһылаабыттар

D25B2676 - Якутское-Cаха ИА
D25B2744 - Якутское-Cаха ИА
D25B2737 - Якутское-Cаха ИА
D25B2735 - Якутское-Cаха ИА
D25B2719 - Якутское-Cаха ИА
D25B2697 - Якутское-Cаха ИА
D25B2695 - Якутское-Cаха ИА
D25B2681 - Якутское-Cаха ИА
D25B2704 - Якутское-Cаха ИА
D25B2677 - Якутское-Cаха ИА
D25B2673 - Якутское-Cаха ИА
D25B2669 - Якутское-Cаха ИА
D25B2730 - Якутское-Cаха ИА
D25B2716 - Якутское-Cаха ИА
D25B2715 - Якутское-Cаха ИА
D25B2714 - Якутское-Cаха ИА
D25B2713 - Якутское-Cаха ИА
D25B2712 - Якутское-Cаха ИА
D25B2701 - Якутское-Cаха ИА
D25B2699 - Якутское-Cаха ИА
D25B2698 - Якутское-Cаха ИА
D25B2688 - Якутское-Cаха ИА
D25B2687 - Якутское-Cаха ИА
D25B2686 - Якутское-Cаха ИА
D25B2684 - Якутское-Cаха ИА
Улуус олоҕо: Бүлүүчээҥҥэ сиэлтэн-кылтан сөрүө оҥоһуутун баһылаабыттар - Якутское-Cаха ИА
Фото: ysia.ru

Бүлүүчээн — Сунтаар улууһун саамай ыраах нэһилиэгэ. Улуус кииниттэн 160 килэмиэтир тэйиччи сытар. “Сахамедиа” холдинг суруналыыстара “Улуус олоҕо” бырайыак чэрчитинэн дьон-сэргэ хайдах тэринэн олорорун илэ харахпытынан көрөөрү ол диэки айаҥҥа туруннубут.

Бүлүүчээҥҥэ суол олус тупсубутун аргыстарбыт кэпсииллэр. Аҕыйах сыллааҕыта диэри хонон баран эргиллэр сиргэ, билигин икки-үс чааһынан тиийиллэр буолбут. Массыынабыт сындыыстана көтөр. Кыһыҥҥы айылҕа кэрэтин өйдөөн-дьүүллэн көрбөккө, дуоһуйбакка хаалыах курдукпут. Ити эрээри кэрэ-бэлиэ миэстэлэргэ, айылҕа анаан оҥорбут дьикти сирдэригэр тохтоон аастыбыт. Дэриэбинэҕэ чугаһыырбытыгар хаар хайалар көһүннүлэр. Бүлүү өрүс кэрэ-бэлиэ кытылынан тайаан сытар үрдүк очуос таастар. Бүлүүчээн Наахара нэһилиэгин кытта кыраныыссалаһар.

1 из 11

Биһигини «Улуус маастара», «Саха сиригэр норуот оҥоһуктарын маастара» уонна «Норуот маастара» диэн үрдүк ааттары сүгэр Марфа Контогорова балаҕаныгар сирдээн аҕаллылар.

Тастан көрдөххө, аныгылыы быһыылаахтык тутуллубут балаҕан иһэ сылааһынан илгийэ, көмүлүөк оһох тачырҕас тыаһынан көрүстэ. Сунтаардар ыраахтан-чугастан кэлбит ыалдьыттары айах тутан, кыынньар кымыһынан, сылаас алаадьынан көрсөр үтүө үгэстээхтэр. Ол сиэринэн хаһаайка Марфа Николаевна алгыс тылын этэ-этэ, сүүспүтүгэр оһох күлүн аҕаата.

Харахпыт балаҕан эркиннэригэр кичэллээхтик ыйаммыт сиэл, кыл оҥоһуктарга хатанна. Улахан паннолар, дьэрэкээн көбүөрдэр, хартыыналар айар куттаах, ураты талааннаах маастардар бу нэһилиэккэ олохсуйбуттарын кэпсииргэ дылылар. Балаҕан түннүктэрин сабыылара эмиэ аныгылыы моһуоннаахтар, үрүҥ сиэлтэн оҥоһуллубуттар. Быыстаах-хайаҕастаах өрүллүбүт буолан, сырдыгы төһө баҕарар киллэрэллэр. Хаһаайка этэринэн, үрүҥ сылгылар күн энергиятын ордук күүскэ хомуйаллар.

1 из 13

Хартыыналары биһирии көрбүппүт кэннэ Марфа Николаевна кэпсээнин саҕалаата.
Кэргэним Константин Михайлович дьиэбит тэлгэһэтигэр балаҕан тутуутун саҕалаабыта. Кэлин баһылык Федор Прокопьевич 150 тыһыынча харчынан көмөлөһөн, силигин ситэрбиппит. Онон, нэһилиэк 2014 сыллаахха балаҕаммыт аанын биир дойдулаахтарбытыгар тэлэччи арыйбыппыт. 2001 сылтан «Саха саргыта» диэн түмсүү тэринэммит сиэлинэн оҥоһуктары айабыт-тутабыт. Сыыйа-баайа үөрэнэн, уопутуран, билигин сөрүө оҥоһуутугар ылыстыбыт. Сөрүөлэрбит сорохторо Национальнай художественнай мусуой биир салаатыгар уонна нэһилиэкпит уус-уран галереятын мусуойугар дьон көрүүтүгэр тураллар. Быһааран биэрэр буоллахха, Бүлүүчээннээҕи галерея 1987 с. аһыллыбыта. Бүгүҥҥү туругунан, бастакы уонна соҕотох дьиэ буолар. Манна араас тэрээһиннэри ыытабыт. Холобур, бэҕэһээ биир үөрэнээччим Клеопатра Контогорова «Өбүгэ илдьитэ» быыстапкатын туруорда.

Дьокуускайдааҕы «Симэх» галереяны кытта ыкса сибээстээхтик үлэлииллэр. Өрөспүүбүлүкэҕэ ыытыллар быыстапкаларга үксүн сөрүө оҥоһуктарынан кытталлар. Үлэлэргит хайысхаларынан, тутулларынан уус-уран прикладной искусствоҕа киирсэллэр. Онтон олбохторо, сөрүөлэрэ саха үгэс буолбут, күн бүгүҥҥэ диэри харыстаан илдьэ кэлбит оҥоһуктара.

Марфа Николаевна тарбахтара соло буолбаттар. Үрүҥ сиэл төкүнүктэри биир кэм имигэс-имигэстик эргитэ-урбата тутар, ойуу таһаарар, ол быыһыгар оҥоһуктарын астыммыт харахтарынан имэрийэ көрөр.

Кини салайар түмсүүтүгэр 12 киһи баар да, сорохтор кыһыҥҥы кэмҥэ Мирнэйгэ, Дьокуускайга кыстыы барар буоланнар, билигин дьаныһан туран үлэлээччи аҕыйаан биэрэр кэмэ эбит.

Маннык үлэ уһун унньуктаах бириэмэни, тулууру эрэйэрин, сорохтор сиэли ыраастыыры кирдээх-хохтоох үлэ курдук санаан тохтуулларын сибигинэйэ былаан кэпсиир.

Марфа Колмогорова сиэлинэн хайдах үлэлиири биир дойдулаахтарыгар, кэлэр кэнчээри ыччаттарыгар үөрэтэр баҕалаах буолан, оскуола үөрэнээччилэрин «Эбээ оскуолатыгар» алта сыл дьарыктаабыт. Хомойуох иһин, «Оҕолору учуутал идэтэ суох киһи үөрэтиэ суохтаах» диэн үөһээттэн ыйыы-кэрдии кэлэн, дьарыгы тохтоппуттар. « Ол гынан баран, сыыһа бобуу буолбутун өйдөөтүлэр быһыылаах. Норуот маастардара үөрэттинэр диэн буолла, онон оҕолорбутун салгыы мантан инньэ дьарыктыырбыт буолуо. Биһиги түмсүүбүтүгэр Клеопатра Контогорова, Матрена Морозова курдук улуус маастардара бааллар », — диэн норуот маастара салгыы кэпсиир.

«Саха саргыта» түмсүү далбар хотуттарын үлэлэрэ элбэх сыраттан, кыһамньыттан, саха үгэс буолбут дьарыгар тапталларыттан, бэриниилэриттэн тахсарын көрөн сөхтүбүт. Марфа Николаевна «биэс харахтаах» диэн ааттыыр паннотын 16 дьахтар биир кыһыны быһа тикпит. Балаҕан ыйыттан саҕалаан баран, ыам ыйыгар бүтэрбиттэр. Түмсүү чилиэннэрэ үгүстэрэ саастаах уонна сиэн-уруу элбэх дьоно буоланнар, нэдиэлэҕэ биирдэ эрэ мусталлар эбит.

Бүлүүчээн маастардарын сиэлтэн үлэлэрэ өссө биир уратылаах. Ол үгүс панноларыгар суругу тиһэллэрэ буолар. «Ким да умнуллубат, туох да умнуллубат», «Айыы суолун аргыстаах аартыга» уо.д.а. суруктаах оҥоһуулар олус тупсан, бу дьарыгы баһылаабыттарын көрдөрөллөр.

Марфа Николаевна биһиги сэргээбиппитин таба көрөн: « Сунтаардар сиэлгэ үлэбит биир уратытынан ити буолуон сөп. Сорох үлэлэрбитин араас тиэмэҕэ аныыр буолан, суругунан-бичигинэн ситэрэн-хоторон биэрэбит, хатыламмат гына оҥоро сатыыбыт. Итинник суругу-бичиги киллэриини биһиги саҕалаатыбыт быһыылаах. Искусствоведтар быһааралларынан, бу үлэлэрбит мөлүйүөнүнэн сыаналаахтар үһү », – диэн кэпсээтэ.

Бүлүүчээн маастардарыгар үөрэниэн баҕалаах элбэх. Ол курдук, Марфа Контогорова ыраах сытар Кутана нэһилиэгэр тиийэн маастар-кылаас ыытыаҕыттан, анарааҥҥылар дьаныһан туран үөрэнэн, билигин өрөспүүбүлүкэҕэ биллэр-көстөр, сураҕырар маастардарга тиийэ сайыннылар. Кутаналар бэйэлэрэ «Ситии» түмсүү тэринэннэр, кылынан-сиэлинэн дьарыктаналлар. Ат симэҕин оҥорон, кыбытыылаах тигиинэн элбэх быыстапкаларга кытталлар.

Бу курдук, Бүлүүчээн нэһилиэгин олохтоохторо сынньалаҥнарын туһалаахтык атаараллар. «Саха саргыта» түмсүү кыл, сиэл оҥоһуктара өрөспүүбүлүкэтээҕи, аан дойдутааҕы быыстапкаларга биһирэнэллэр. Кинилэр үлэлэрэ ис хоһоонунан, сабардамнара улаханынан, хабар тиэмэлэрэ киэҥинэн уратылаахтар. Олохтоох далбар хотуттар ону тэҥэ нэһилиэнньэни эмтээх оттору хомуйууга, туһаныыга үөрэтэллэрэ хайҕалга сылдьар.

Марфа Контогорова бэлиэтээһиннэрэ:

* Сиэлинэн , кылынан дьарыктаныы эмтиир уратылаах. Мин улаханнык ыалдьан баран, кырдьаҕастар сүбэлэринэн сылгы иигинэн-сааҕынан эмтэнэ сылдьыбытым. Онтон устунан сахам сылгытын сиэлинэн дьарыктанан барбытым. Хас биирдии кыл үтүө энергиятын ылан, доруобуйабын чөлүгэр түһэрэргэ санаммытым, чахчы туһалаата.
* Кылы, сиэли имитии эккин-сииҥҥин массаастыыр, илбийэр. Оҕо тарбахтарын моториката сайдар.
* Кылынан үлэ эридьиэстэрин уолаттар ордук ылыналларын бэлиэтии көрдүм. Кыргыттар үлэлэрин түргэнник бүтэрэ охсуохтарын баҕараллар, онтон уолаттар тулуурдаахтар, силигин ситэрэн баран биирдэ уоскуйаллар. Ол иһин, кинилэр үлэлэрэ ордук хаачыстыбалаах буолар.

Cx4VMVgL - Якутское-Cаха ИААналитическое агентство ТурСтат выявило популярные фестивали спорта, включая фестивали экстремальных видов cпорта и спортивного туризма, в России и странах СНГ в сезон лета 2017 года.
24.07.2017 Якутское-Cаха ИА
Евдокия Каторгина заняла девятое место на Сурдлимпийских играх - SportSakha.ComНа Сурдлимпийских играх в Турции з аслуженный мастер спорта России Евдокия Каторгина заняла девятое место на соревнованиях по пулевой стрельбе.
24.07.2017 SportSakha.Com
Якутянин Егор Вензель на первенстве Европы в первом круге встретится с турецким борцом - SakhaPress.RuРИГ SAKHAPRESS.RU Всего в этой весовой категории за медали первенства континента будут оспаривать десять кадетов.
24.07.2017 SakhaPress.Ru
DSCN2548 - Якутское-Cаха ИАНа поврежденный стихией участок км 764 + 405 автодороги «Колыма» прибыла дорожная техника.
24.07.2017 Якутское-Cаха ИА
Возобновлены рейсы теплоходов от Усть-Маи до Томмота и обратно - Якутское-Cаха ИАНа прошлой неделе состоялся первый рейс по водному маршруту Усть-Мая – Томмот – Усть-Мая.
24.07.2017 Якутское-Cаха ИА
DSCN2548 - Якутское-Cаха ИАИз-за дождей вчера произошел размыв дорожного полотна на 764 км федеральной автодороги «Колыма» (в 319 км от поселка Хандыга).
24.07.2017 Якутское-Cаха ИА
18c350f3157217ef367e63af6301d0ef - Якутское-Cаха ИАСтудентка Северо-Восточного федерального университета из Китая Чжао Ханьцин завоевала звание чемпиона на Чемпионате Азии по международным шашкам.
24.07.2017 Якутское-Cаха ИА
Георгий Балакшин: Мы надеемся завоевать две медали на Сурдлимпийских играх в Турции - ИА SakhaLife.RuМинистр спорта республики Георгий Балакшин в интервью ЯСИА рассказал о подготовке к Играм народов Якутии, почему Бердигестях станет хозяином следующей Спартакиады по национальным видам спорта, чего ждет от атлетов,
24.07.2017 ИА SakhaLife.Ru
В центре Якутска сгорела квартира - ИА SakhaLife.Ru23 июл я в 00.20. в пожарно-спасательную службу поступило сообщение о пожаре в частном доме на ул.
24.07.2017 ИА SakhaLife.Ru
Жительница Сунтарского района привлечена к уголовной ответственности за применение насилия в отношении двух полицейских - Следственный комитетНюрбинским межрайонным следственным отделом  СУ СК России по Республике Саха (Якутия) с дислокацией в Сунтарском районе возбуждено уголовное дело в отношении 23-летней диспетчера таксомоторной службы по признакам преступления,
24.07.2017 Следственный комитет
Якутянин выращивал в теплице коноплю - YakutiaMedia.RuВо дворе частного дома полицейские обнаружили более 40 кустов 24 июля, YakutiaMedia.
24.07.2017 YakutiaMedia.Ru
Алдан отметил День города - ИА SakhaLife.RuДень города — особый праздник, объединяющий всех независимо от возраста. 94-летие Золотого Алдана 22 июля отметили жители и гости города.
24.07.2017 ИА SakhaLife.Ru
Якутский колледж начинает сотрудничество с Высшей технической школой Сеула - Министерство образования РС(Я)Якутский колледж связи и энергетики им. П.И. Дудкина подписал Соглашение о сотрудничестве с Высшей технической школой Сеула (Южная Корея).
24.07.2017 Министерство образования РС(Я)
IMG_3869 - Якутское-Cаха ИАЧлен Совета Федерации по международным делам Федерального собрания РФ, заслуженный юрист Республики Башкортостан Рафаил Зинуров ранее в Якутске открыл персональную выставку «Манчаары – путь в легенду» .
24.07.2017 Якутское-Cаха ИА
«Семьей сплоченной едины мы!»
В  Гагаринском округе  состоялся  праздник¸ посвященный  Дню  семьи, любви и верности, который страна отметила в минувшие выходные.
Эхо столицы
Прими участие в конкурсах Ykt Geek Fest 2017!
У вас есть прекрасная возможность реализовать свой творческий потенциал и показать, на что вы способны, участвуя в конкурсах, проводимых в рамках фестиваля Ykt Geek Fest 2017.
Эхо столицы
Аскар Айтматов: «Я в Якутии не случайно» - Газета Якутия
Аскар Айтматов: «Я в Якутии не случайно»
Сын Чингиза Айтматова, экс-министр иностранных дел Киргизии в эксклюзивном интервью газете «Якутия» рассказал о том, что для него значит поездка в Якутию, насколько популярны книги его отца сегодня,
Газета Якутия
IMG_8991 (Copy) - Якутское-Cаха ИАМинистр спорта республики Георгий Балакшин в интервью ЯСИА рассказал о подготовке к Играм народов Якутии, почему Бердигестях станет хозяином следующей Спартакиады по национальным видам спорта, чего ждет от атлетов,
24.07.2017 Якутское-Cаха ИА
Студентке СВФУ из Китая присвоили звание международного гроссмейстера по шашкам - YakutiaMedia.RuЧжао Ханьцин завоевала звание чемпиона на Чемпионате Азии по международным шашкам 24 июля, YakutiaMedia.
24.07.2017 YakutiaMedia.Ru
МЧС напоминает: движение по федеральной автодороге «Колыма» закрыто в связи с размывом дорожного полотна - МЧС Республики Саха (Якутия)В результате прошедших дождей, вчера 23 июля произошел размыв дорожного полотна на 764 км федеральной автодороги «Колыма» (в 319 км от п.Хандыга).
24.07.2017 МЧС Республики Саха (Якутия)
Итоги Ысыаха Туймаады-2017: цифры и факты
Национальный праздник Ысыах Туймаады в местности Ус Хатын проводился в этом году в 20-й раз.
Эхо столицы
Конные скачки на призы главы города выиграла команда из Верхневилюйска
На конных скачках на призы главы города Якутска «Дьөhөгөй күрэ5э» настоящий фурор произвели скаковые лошади из Верхневилюйского улуса, выиграв в трех забегах и набрав наибольшее количество баллов.
Эхо столицы
Жительница Сунтарского района привлечена к уголовной ответственности за применение насилия в отношении двух полицейских - Следственный комитетНюрбинским межрайонным следственным отделом  СУ СК России по Республике Саха (Якутия) с дислокацией в Сунтарском районе возбуждено уголовное дело в отношении 23-летней диспетчера таксомоторной службы по признакам преступления,
24.07.2017 Следственный комитет
Якутянин выращивал в теплице коноплю - YakutiaMedia.RuВо дворе частного дома полицейские обнаружили более 40 кустов 24 июля, YakutiaMedia.
24.07.2017 YakutiaMedia.Ru
В Вилюйском улусе планируют провести взрывы на крупных лесных пожарах и искусственно вызвать осадки - Якутское-Cаха ИАПрибытие 14 специалистов ФБУ «Авиалесоохрана» с пятью тоннами взрывчатого материала для проведения работ на сложных участках в Вилюйском районе ожидается сегодня, 24 июля.
24.07.2017 Якутское-Cаха ИА
В дежурную часть ОМВД России по Хангаласскому району обратилась местная жительница г.Покровск с заявлением о краже велосипеда.
24.07.2017 МВД Республики Саха (Якутия)
На выборах 10 сентября в Якутии будут использоваться протокола c QR- кодом - Администрация Правительства и Президента РС(Я)На выборах в Единый день голосования, 10 сентября 2017 года, в Якутии планируют использовать протокола избирательных комиссий об итогах голосования с машиночитаемым QR- кодом,
24.07.2017 Администрация Правительства и Президента РС(Я)