Новости города БезФормата.Ru
Якутск
Главные новости
 
Задать вопрос?

Улуус олоҕо: Бүлүүчээҥҥэ сиэлтэн-кылтан сөрүө оҥоһуутун баһылаабыттар

D25B2676 - Якутское-Cаха ИА
D25B2744 - Якутское-Cаха ИА
D25B2737 - Якутское-Cаха ИА
D25B2735 - Якутское-Cаха ИА
D25B2719 - Якутское-Cаха ИА
D25B2697 - Якутское-Cаха ИА
D25B2695 - Якутское-Cаха ИА
D25B2681 - Якутское-Cаха ИА
D25B2704 - Якутское-Cаха ИА
D25B2677 - Якутское-Cаха ИА
D25B2673 - Якутское-Cаха ИА
D25B2669 - Якутское-Cаха ИА
D25B2730 - Якутское-Cаха ИА
D25B2716 - Якутское-Cаха ИА
D25B2715 - Якутское-Cаха ИА
D25B2714 - Якутское-Cаха ИА
D25B2713 - Якутское-Cаха ИА
D25B2712 - Якутское-Cаха ИА
D25B2701 - Якутское-Cаха ИА
D25B2699 - Якутское-Cаха ИА
D25B2698 - Якутское-Cаха ИА
D25B2688 - Якутское-Cаха ИА
D25B2687 - Якутское-Cаха ИА
D25B2686 - Якутское-Cаха ИА
D25B2684 - Якутское-Cаха ИА
Улуус олоҕо: Бүлүүчээҥҥэ сиэлтэн-кылтан сөрүө оҥоһуутун баһылаабыттар - Якутское-Cаха ИА
Фото: ysia.ru

Бүлүүчээн — Сунтаар улууһун саамай ыраах нэһилиэгэ. Улуус кииниттэн 160 килэмиэтир тэйиччи сытар. “Сахамедиа” холдинг суруналыыстара “Улуус олоҕо” бырайыак чэрчитинэн дьон-сэргэ хайдах тэринэн олорорун илэ харахпытынан көрөөрү ол диэки айаҥҥа туруннубут.

Бүлүүчээҥҥэ суол олус тупсубутун аргыстарбыт кэпсииллэр. Аҕыйах сыллааҕыта диэри хонон баран эргиллэр сиргэ, билигин икки-үс чааһынан тиийиллэр буолбут. Массыынабыт сындыыстана көтөр. Кыһыҥҥы айылҕа кэрэтин өйдөөн-дьүүллэн көрбөккө, дуоһуйбакка хаалыах курдукпут. Ити эрээри кэрэ-бэлиэ миэстэлэргэ, айылҕа анаан оҥорбут дьикти сирдэригэр тохтоон аастыбыт. Дэриэбинэҕэ чугаһыырбытыгар хаар хайалар көһүннүлэр. Бүлүү өрүс кэрэ-бэлиэ кытылынан тайаан сытар үрдүк очуос таастар. Бүлүүчээн Наахара нэһилиэгин кытта кыраныыссалаһар.

1 из 11

Биһигини «Улуус маастара», «Саха сиригэр норуот оҥоһуктарын маастара» уонна «Норуот маастара» диэн үрдүк ааттары сүгэр Марфа Контогорова балаҕаныгар сирдээн аҕаллылар.

Тастан көрдөххө, аныгылыы быһыылаахтык тутуллубут балаҕан иһэ сылааһынан илгийэ, көмүлүөк оһох тачырҕас тыаһынан көрүстэ. Сунтаардар ыраахтан-чугастан кэлбит ыалдьыттары айах тутан, кыынньар кымыһынан, сылаас алаадьынан көрсөр үтүө үгэстээхтэр. Ол сиэринэн хаһаайка Марфа Николаевна алгыс тылын этэ-этэ, сүүспүтүгэр оһох күлүн аҕаата.

Харахпыт балаҕан эркиннэригэр кичэллээхтик ыйаммыт сиэл, кыл оҥоһуктарга хатанна. Улахан паннолар, дьэрэкээн көбүөрдэр, хартыыналар айар куттаах, ураты талааннаах маастардар бу нэһилиэккэ олохсуйбуттарын кэпсииргэ дылылар. Балаҕан түннүктэрин сабыылара эмиэ аныгылыы моһуоннаахтар, үрүҥ сиэлтэн оҥоһуллубуттар. Быыстаах-хайаҕастаах өрүллүбүт буолан, сырдыгы төһө баҕарар киллэрэллэр. Хаһаайка этэринэн, үрүҥ сылгылар күн энергиятын ордук күүскэ хомуйаллар.

1 из 13

Хартыыналары биһирии көрбүппүт кэннэ Марфа Николаевна кэпсээнин саҕалаата.
Кэргэним Константин Михайлович дьиэбит тэлгэһэтигэр балаҕан тутуутун саҕалаабыта. Кэлин баһылык Федор Прокопьевич 150 тыһыынча харчынан көмөлөһөн, силигин ситэрбиппит. Онон, нэһилиэк 2014 сыллаахха балаҕаммыт аанын биир дойдулаахтарбытыгар тэлэччи арыйбыппыт. 2001 сылтан «Саха саргыта» диэн түмсүү тэринэммит сиэлинэн оҥоһуктары айабыт-тутабыт. Сыыйа-баайа үөрэнэн, уопутуран, билигин сөрүө оҥоһуутугар ылыстыбыт. Сөрүөлэрбит сорохторо Национальнай художественнай мусуой биир салаатыгар уонна нэһилиэкпит уус-уран галереятын мусуойугар дьон көрүүтүгэр тураллар. Быһааран биэрэр буоллахха, Бүлүүчээннээҕи галерея 1987 с. аһыллыбыта. Бүгүҥҥү туругунан, бастакы уонна соҕотох дьиэ буолар. Манна араас тэрээһиннэри ыытабыт. Холобур, бэҕэһээ биир үөрэнээччим Клеопатра Контогорова «Өбүгэ илдьитэ» быыстапкатын туруорда.

Дьокуускайдааҕы «Симэх» галереяны кытта ыкса сибээстээхтик үлэлииллэр. Өрөспүүбүлүкэҕэ ыытыллар быыстапкаларга үксүн сөрүө оҥоһуктарынан кытталлар. Үлэлэргит хайысхаларынан, тутулларынан уус-уран прикладной искусствоҕа киирсэллэр. Онтон олбохторо, сөрүөлэрэ саха үгэс буолбут, күн бүгүҥҥэ диэри харыстаан илдьэ кэлбит оҥоһуктара.

Марфа Николаевна тарбахтара соло буолбаттар. Үрүҥ сиэл төкүнүктэри биир кэм имигэс-имигэстик эргитэ-урбата тутар, ойуу таһаарар, ол быыһыгар оҥоһуктарын астыммыт харахтарынан имэрийэ көрөр.

Кини салайар түмсүүтүгэр 12 киһи баар да, сорохтор кыһыҥҥы кэмҥэ Мирнэйгэ, Дьокуускайга кыстыы барар буоланнар, билигин дьаныһан туран үлэлээччи аҕыйаан биэрэр кэмэ эбит.

Маннык үлэ уһун унньуктаах бириэмэни, тулууру эрэйэрин, сорохтор сиэли ыраастыыры кирдээх-хохтоох үлэ курдук санаан тохтуулларын сибигинэйэ былаан кэпсиир.

Марфа Колмогорова сиэлинэн хайдах үлэлиири биир дойдулаахтарыгар, кэлэр кэнчээри ыччаттарыгар үөрэтэр баҕалаах буолан, оскуола үөрэнээччилэрин «Эбээ оскуолатыгар» алта сыл дьарыктаабыт. Хомойуох иһин, «Оҕолору учуутал идэтэ суох киһи үөрэтиэ суохтаах» диэн үөһээттэн ыйыы-кэрдии кэлэн, дьарыгы тохтоппуттар. « Ол гынан баран, сыыһа бобуу буолбутун өйдөөтүлэр быһыылаах. Норуот маастардара үөрэттинэр диэн буолла, онон оҕолорбутун салгыы мантан инньэ дьарыктыырбыт буолуо. Биһиги түмсүүбүтүгэр Клеопатра Контогорова, Матрена Морозова курдук улуус маастардара бааллар », — диэн норуот маастара салгыы кэпсиир.

«Саха саргыта» түмсүү далбар хотуттарын үлэлэрэ элбэх сыраттан, кыһамньыттан, саха үгэс буолбут дьарыгар тапталларыттан, бэриниилэриттэн тахсарын көрөн сөхтүбүт. Марфа Николаевна «биэс харахтаах» диэн ааттыыр паннотын 16 дьахтар биир кыһыны быһа тикпит. Балаҕан ыйыттан саҕалаан баран, ыам ыйыгар бүтэрбиттэр. Түмсүү чилиэннэрэ үгүстэрэ саастаах уонна сиэн-уруу элбэх дьоно буоланнар, нэдиэлэҕэ биирдэ эрэ мусталлар эбит.

Бүлүүчээн маастардарын сиэлтэн үлэлэрэ өссө биир уратылаах. Ол үгүс панноларыгар суругу тиһэллэрэ буолар. «Ким да умнуллубат, туох да умнуллубат», «Айыы суолун аргыстаах аартыга» уо.д.а. суруктаах оҥоһуулар олус тупсан, бу дьарыгы баһылаабыттарын көрдөрөллөр.

Марфа Николаевна биһиги сэргээбиппитин таба көрөн: « Сунтаардар сиэлгэ үлэбит биир уратытынан ити буолуон сөп. Сорох үлэлэрбитин араас тиэмэҕэ аныыр буолан, суругунан-бичигинэн ситэрэн-хоторон биэрэбит, хатыламмат гына оҥоро сатыыбыт. Итинник суругу-бичиги киллэриини биһиги саҕалаатыбыт быһыылаах. Искусствоведтар быһааралларынан, бу үлэлэрбит мөлүйүөнүнэн сыаналаахтар үһү », – диэн кэпсээтэ.

Бүлүүчээн маастардарыгар үөрэниэн баҕалаах элбэх. Ол курдук, Марфа Контогорова ыраах сытар Кутана нэһилиэгэр тиийэн маастар-кылаас ыытыаҕыттан, анарааҥҥылар дьаныһан туран үөрэнэн, билигин өрөспүүбүлүкэҕэ биллэр-көстөр, сураҕырар маастардарга тиийэ сайыннылар. Кутаналар бэйэлэрэ «Ситии» түмсүү тэринэннэр, кылынан-сиэлинэн дьарыктаналлар. Ат симэҕин оҥорон, кыбытыылаах тигиинэн элбэх быыстапкаларга кытталлар.

Бу курдук, Бүлүүчээн нэһилиэгин олохтоохторо сынньалаҥнарын туһалаахтык атаараллар. «Саха саргыта» түмсүү кыл, сиэл оҥоһуктара өрөспүүбүлүкэтээҕи, аан дойдутааҕы быыстапкаларга биһирэнэллэр. Кинилэр үлэлэрэ ис хоһоонунан, сабардамнара улаханынан, хабар тиэмэлэрэ киэҥинэн уратылаахтар. Олохтоох далбар хотуттар ону тэҥэ нэһилиэнньэни эмтээх оттору хомуйууга, туһаныыга үөрэтэллэрэ хайҕалга сылдьар.

Марфа Контогорова бэлиэтээһиннэрэ:

* Сиэлинэн , кылынан дьарыктаныы эмтиир уратылаах. Мин улаханнык ыалдьан баран, кырдьаҕастар сүбэлэринэн сылгы иигинэн-сааҕынан эмтэнэ сылдьыбытым. Онтон устунан сахам сылгытын сиэлинэн дьарыктанан барбытым. Хас биирдии кыл үтүө энергиятын ылан, доруобуйабын чөлүгэр түһэрэргэ санаммытым, чахчы туһалаата.
* Кылы, сиэли имитии эккин-сииҥҥин массаастыыр, илбийэр. Оҕо тарбахтарын моториката сайдар.
* Кылынан үлэ эридьиэстэрин уолаттар ордук ылыналларын бэлиэтии көрдүм. Кыргыттар үлэлэрин түргэнник бүтэрэ охсуохтарын баҕараллар, онтон уолаттар тулуурдаахтар, силигин ситэрэн баран биирдэ уоскуйаллар. Ол иһин, кинилэр үлэлэрэ ордук хаачыстыбалаах буолар.

Женская сборная ЦЭС – победитель волейбольного турнира энергетиков - ИА SakhaLife.Ru7 декабря завершился турнир по волейболу среди женских команд филиалов и ДЗО ПАО «Якутскэнерго» в рамках Спартакиады ко Дню Энергетика.
11.12.2017 ИА SakhaLife.Ru
Сегодня, 11 декабря отмечает свой день рождения Дуолан Юрьевич АНДРЕЕВ, предприниматель, президент Федерации Американского футбола Якутии.
11.12.2017 ИА SakhaLife.Ru
Воспитываем чемпионов: cтартовало первенство Якутии по художественной гимнастике - Министерство спортаВ столице республики стартовало первенство РС(Я) по художественной гимнастике, в котором принимают участие более 150 спортсменок из Якутска, Мирнинского и Нерюнгринского районов.
09.12.2017 Министерство спорта
Якутяне торжественно проводили Виктора Лебедева из большого спорта - Министерство спорта8 декабря в Якутске состоялась торжественная церемония проводов из большого спорта заслуженного мастера спорта России, титулованного борца вольного стиля Виктора Лебедева.
09.12.2017 Министерство спорта
В Алданском районе прошел Бал чемпионов - ИА SakhaLife.RuИтоги уходящего спортивного года подвели в Алдане на Балу чемпионов. Впервые спортсмены, тренеры, социальные партнеры, администрация района и города, родные, друзья,
09.12.2017 ИА SakhaLife.Ru
Открыта ледовая переправа в Томпонском районе - ИА SakhaLife.RuСогласно актов комиссии по контролю проверки грузоподъемности и освидетельствования переправы на льду с 08.12.
09.12.2017 ИА SakhaLife.Ru
Юрий Баишев принял участие в торжественной церемонии проводов из большого спорта Виктора Лебедева - Государственное Собрание РС(Я)В торжестве в честь заслуженного мастера спорта России, двукратного чемпиона мира, двукратного обладателя Кубка мира, победителя первых Европейских игр, бронзового призёра чемпионата Европы, шестикратного чемпиона России,
09.12.2017 Государственное Собрание РС(Я)
Открыта ледовая переправа федерального значения в Томпонском районе «Хандыга – Мегино-Алдан» и повышение грузоподъемности на четырех ледовых переправах - МЧС Республики Саха (Якутия)Согласно актов комиссии по контролю проверки грузоподъемности и освидетельствования переправы на льду с  08.12.
09.12.2017 МЧС Республики Саха (Якутия)
В полицию Булунского района обратилась жительница п.Тикси с сообщением о краже велосипеда.
11.12.2017 МВД Республики Саха (Якутия)
В дежурную часть ОМВД России по Нижнеколымскому району обратилась женщина с заявлением о краже.
11.12.2017 МВД Республики Саха (Якутия)
В Жатае и Якутске горели гаражи - ИА SakhaLife.RuИнформация о техногенных пожарах, произошедших на территории Республики Саха (Якутия):
11.12.2017 ИА SakhaLife.Ru
В Ленфильме состоялся День якутского кино - Администрация Правительства и Президента РС(Я)9 декабря в рамках программы Дней Якутии в Санкт-Петербурге на киностудии «Ленфильм» прошел День якутского кино, приуроченный к 385-летию вхождения Якутии в состав Российского государства и 95-летию Якутской АССР.
11.12.2017 Администрация Правительства и Президента РС(Я)
Премьера фильма «Лингвист» о Семене Новгородове состоялась в Санкт-Петербурге - ИА SakhaLife.RuВ Санкт-Петербурге в постпредстве Якутии состоялась премьера документального фильма «Лингвист» о первом якутском ученом-лингвисте, создателе первого якутского алфавита и букваря на латинице,
11.12.2017 ИА SakhaLife.Ru
В Якутске из-за траура отменяются мероприятия, посвященные 110-летию В.М. Новикова - ИА SakhaLife.RuМинистерство культуры и духовного развития РС (Я) сообщает, что в связи с трауром, Торжественный вечер, посвященный 110-летию В.М.
11.12.2017 ИА SakhaLife.Ru
Женская сборная ЦЭС – победитель волейбольного турнира энергетиков - ИА SakhaLife.Ru7 декабря завершился турнир по волейболу среди женских команд филиалов и ДЗО ПАО «Якутскэнерго» в рамках Спартакиады ко Дню Энергетика.
11.12.2017 ИА SakhaLife.Ru
Сегодня, 11 декабря отмечает свой день рождения Дуолан Юрьевич АНДРЕЕВ, предприниматель, президент Федерации Американского футбола Якутии.
11.12.2017 ИА SakhaLife.Ru
В Алданском районе прошел Бал чемпионов - ИА SakhaLife.RuИтоги уходящего спортивного года подвели в Алдане на Балу чемпионов. Впервые спортсмены, тренеры, социальные партнеры, администрация района и города, родные, друзья,
09.12.2017 ИА SakhaLife.Ru
Айталина Соколова: Указ главы о борьбе с нелегальным бизнесом сократит теневую занятость
Сегодня штрафные санкции за незаконную предпринимательскую деятельность по извлечению прибыли в отношении незарегистрированных должным образом граждан — мизерные.
Газета Якутия
Речпорт и К° без конкретики - Газета Якутия
Речпорт и К° без конкретики
Что заявили новые владельцы ХК "Якутский речной порт" Признаться, идя на брифинг, посвященный теме продажи Холдинговой компании «Якутский речной порт» группе компаний «Старвей»,
Газета Якутия
Историческая память: В Якутске презентовали третье издание справочника о почетных гражданах города
В год 385-летия столицы республики вышло в свет третье издание библиографического справочника «Почетные граждане города Якутска».
Газета Якутия
Мошенница, обещая «снять порчу», выманила у пенсионерки деньги и золото - ИА SakhaLife.Ru         Прокуратура г.Якутска признала законным возбуждение уголовного дела по признакам состава преступления, предусмотренного ч.2 ст.159 УК РФ (мошенничество, то есть хищение чужого имущества путем обмана,
11.12.2017 ИА SakhaLife.Ru
В Якутске из-за траура отменяются мероприятия, посвященные 110-летию В.М. Новикова - ИА SakhaLife.RuМинистерство культуры и духовного развития РС (Я) сообщает, что в связи с трауром, Торжественный вечер, посвященный 110-летию В.М.
11.12.2017 ИА SakhaLife.Ru
Прокуратура Сунтарского района по обращению руководителя районной противотуберкулезной организации провела проверку исполнения законодательства в сфере предупреждения распространения туберкулеза.
11.12.2017 Прокуратура РС(Я)
В дежурную часть ОМВД России по Нижнеколымскому району обратилась женщина с заявлением о краже.
11.12.2017 МВД Республики Саха (Якутия)
Центр отдыха и оздоровления детей «Сосновый бор» и школа №18 города Якутска запустили совместный проект - Министерство образования РС(Я)Партнерство и открытость – основные критерии, которые позволяют любому предприятию успешно развиваться вперед.
11.12.2017 Министерство образования РС(Я)