Новости города БезФормата.Ru
Якутск
Главные новости
 
Задать вопрос?

Таатта тыйаатыра оҕо аймах айымньытын киининэн буолар

Аба4а эдэр артыыстара тумук сцена4а - Якутское-Cаха ИА
Алеша Петров Макар кырдьа4ас буолбут кестуутэ - Якутское-Cаха ИА
куонкурус кыттыылаахтара - Якутское-Cаха ИА
Фото: ysia.ru

Оҕо сааһыттан сценкаларга талбыт оруоллары толорбут, культурнай-сырдатар училищены бүтэрэр дипломнай үлэтигэр оҕолору кытта сэмдэйдэһэн 1974 сыллаахха Гаврил Колесов «Булчут сиэнэ» диэн кыракый испэктээгин Кыйы кулуубугар ситиһиилээхтик туруорбут Матрена Николаевна Вырдылина тыйаатырга умсулҕаннаах олоҕо кустук араас өҥүнүү оонньоон кэрэтик саҕаламмыта. Ол кэмтэн ыла Чөркөөх орто оскуолатын иһинэн оҕо театральнай кэлэктиибэ тэриллэн 2005 сыллаахха «Кустук» оҕо образцовай тыйаатырыгар диэри үүнэн-сайдан тахсыбыта.

Матрена Николаевна Гаврил Гаврильевич Вырдылинныын тапталларын холбоон, элбэх оҕолоох ыал буолан Чөркөөххө олорон кэлбиттэрэ. Оҕолоро үөрэхтэнэн, үлэһит, ыал-дьон буолан, дьон-сэргэ сэҥээрэр үтүөкэн дьон буолан таҕыстылар. Кэргэнэ Гаврил Гаврильевич, оҕолоро ийэлэрин үйэтитэн «Оҕолорго анаммыт олох» диэн ахтыы-кинигэни таһаардылар.

1974 сылтан 2000 сылларга диэри 68 араас испэктээги, инсценировкалары, ити иһигэр саха элбэх классик, аныгы суруйааччыларын драмаларыттан, прозаическай айымньыларыттан, олоҥхолортон туруорбута. Матрена Николаевна кэргэнинээн Гаврил Гаврильевичтыын СӨ бастакы бэрэсидьиэнэ М.Е.Николаев 70 сааһын туолуутугар анаан, СӨ бырабыыталыстыбатын үлэҕинэн, кини туһунан «Хотугу хотой оҕо сааһа» диэн инсценировканы суруйан, сыл кэриҥэ бэлэмнээн ситиһиилээхтик туруорбута. Испэктээх 2007 сыллаахха сэтинньи 2 күнүгэр күн сирин көрөн, Саха тыйаатырыгар уонна бэрэсидьиэн төрөөбүт сиригэр тахсар кэмигэр, хомойуох иһин, Матрена Николаевна бу олоххо суоҕа. Онон, оҕолор турунан туран, үтүө киһи, тапталлаах салайааччыларын сырдык ыра санаатын, бүтэһик үлэтин хайаан да таһаарарга соруммуттара уонна ситиһиилээхтик оонньообуттара. Үбүлүөйдээх туруорууга уола Гаврил Гаврильевич уонна Саха Роман Дорофеев кыһаллан чыпчаал көстүүнү оҥорбуттарыгар бу испэктээк кыттыылаахтара махтаналларын туһунан суруллар. Михаил Ефимович оҕо сааһынааҕы уобараһын оччотооҕу үөрэнээччи Семен Вырдылин билигин Дьокуускай куоракка үлэһит ааттааҕа буолан, ситиһиилээхтик үлэлии сылдьарын, ыал буолан, оҕолонон этэҥҥэ олорорун Гаврил Гаврильевич астына бэлиэтиир.

Ити курдук, СӨ култууратын туйгуна, талааннаах артыыс, умсугутуулаах салайааччы, олоҕун оҕоҕо анаабыт учуутал, иитээччи, Күн Күбэй Ийэ, аҕа табаарыс, кэрэ киһи Матрена Николаевна Вырдылина сырдык аатыгар бэһис төгүлүн оҕолор театральнай кэлэктииптэрин бэстибээлэ Ытык Күөлгэ П.А.Ойуунускай аатынан Тааттатааҕы норуот тыйаатырыгар кулун тутар 1 күнүгэр үрдүк таһымнаахтык ыытылынна. Бэстибээли кэргэнэ Гаврил Гаврильевич, уолаттара Гаврил уонна Эдуард, улахан кыыһа Марианна Гаврильевна Неустроева , дьиэ кэргэн, чугас аймахтара, доҕотторо күүстэрин, сатабылларын түмэн, улуустааҕы култуура уонна духуобунай сайдыы салалтата тэрийдилэр.

Бэстибээл икки түһүмэҕинэн ыытылынна. Бастакыга Томпо, Амма, Ньурба,Орто Халыма, Мэҥэ Хаҥалас, Хаҥалас, Таатта, Уус Алдан улуустарыттан сайаапкаларынан 250 оҕо кытынна. Видеонан уһуллубут испэктээктэртэн Тааттаттан Уус Таатта, Ытык Күөл 1№-дээх орто оскуолаларын, «Кустук» оҕо тыйаатырын, Амма Абаҕатын, Мэҥэ Хаҥалас Төхтүрүн оҕо театральнай кэлэктииптэрэ ыҥырыллан, тус бэйэлэрэ оонньоон көрдөрдүлэр. Дьүүллүүр сүбэни П.А.Ойуунускай аатынан Саха судаарыстыбаннай тыйаатырын артыыһа, ССРС судаарыстыбаннай бириэмийэтин лауреата, РФ уонна СӨ үтүөлээх артыыһа, СӨ народнай артыыһа Герасим Семенович Васильев салайда. Сүбэҕэ Матрена Николаевна улахан кыыһа, өрөспүүбүлүкэтээҕи лицей педагога Марианна Гаврильевна, СӨ үөрэҕириигэ туйгуна, любитель-артыыс В иктор Васильевич Винокуров үлэлэстилэр.

Бэстибээл үрдүк наҕараадатын Гран-Прини Амма улууһун Абаҕа орто оскуолатын үөрэнээччилэрин театральнай кэлэктиибэ (сал. Е.Н.Попова ) ылла. Гражданскай сэрии ыарахан хартыыната «Абаҕа сулустара» испэктээккэ чопчу көрдөрүлүннэ. Испэктээк туруоруллуута, таҥаһа, реквизиттэрэ, тыаһа, муусуката, уотунан киэргэтиитэ, өҥү-дьүһүн туттуллуута, сценографията, артыыстар саҥалара, хамсаныылара, буолар быһыы-майгы орун-оннугар. Тыйаатыр ускуустубатын бары сокуоннарынан сөптөөхтүк туруоруллубут, толоруллубут сценическэй айымньыны көрдүбүт. Этэргэ дылы, бу испэктээккэ оонньообут оҕолор айымньы олоҕунан олордулар. Куонкурус «Эр киһи оруолун бастыҥ толорооччу» анал аата Алеша Калашниковка , «Муусуканан бастыҥ киэргэтии» аат эмиэ бу кэлэктиипкэ бэрилиннэ. Абаҕа оскуолатыгар оҕону патриотическай иитии үлэтэ дириҥ ис хоһоонноохтук ыытыллара бу оҕолор оонньуулларыгар чаҕылхайдык көһүннэ.

Куонкурус биир бастыҥ испэктээгин Мэҥэ Хаҥалас Төхтүр орто оскуолатын үөрэнээччилэрин кэлэктиибэ (сал. Екатерина, Алексей Вензеллэр уонна Алексей Говоров ) биэс уолун сэрии толоонугар атаарбыт Феврония Малгина туһунан «Ийэ сүрэҕэ» инсценировканы эмиэ Абаҕалардыы үрдүк таһымнаахтык көрдөрдүлэр. Бу испэктээккэ Хобороос уобараһын толорбут Тома Неустроева «Дьахтар оруолун бастыҥ толорооччу», «Бастыҥ көстүүмнэрдээх испэктээк» анал ааттар бэрилиннилэр.
Н.Д.Неустроев аатынан Уус Таатта орто оскуолатын «Чэчик» тыйаатыр куруһуогун (сал. А.С.Кочнева, А.Н.Винокурова ) С.Омоллоон «Хараҥаҕа тыкпыт сырдык» кэпсээнинэн инсценировкатыгар суруйааччы айымньыта саҥа тыыннанан көһүннэ. Ол курдук, урукку өттүгэр судургутук көрдөрүллэр эбит буоллаҕына, билигин оҕо үөрэхтэниэн баҕарар ыра санаата «түүл нөҥүө» көрдөрүллүбүтэ сонун буолла. Кыракый артыыстар улахаттары кытта бэркэ табыллан, муусуканы, уоту, тыаһы табан туруоран, оонньоотулар. Бу испэктээккэ «Саха классическай уус-уран айымньытын сценическэй уобарас быһыытынан үйэтитии», «Бастыҥ сценография» анал ааттара иҥэрилиннилэр.

1 из 2

Ытык Күөл 1№-дээх орто оскуолатын үөрэнээччилэрин драмкэлэктиибэ (сал. А.П.Колмогорова, Г.Ф.Им ) Н.Д.Неустроев «Нууччатымсыйбыт» комедиятынан испэктээги туруордулар. Бу комедиянан араас кэлэктииптэр элбэх испэктээктэри туруортаабыттара. Алампа оскуолатын оҕолорун кэлэктиибин туруоруута бу сырыыга ордук уратыланна. Ол курдук, манна уобарастар уустаан-ураннаан атыннык арылыннылар. Атын омук тыла-өһө, таҥаһа-саба, туттуута-хаптыыта, быһыыта-майгыта атына, саха киһитигэр сөбө суоҕа, атын айылгынан көстө сатаабыт тойон киһи толоос, сүөргү майгыта Алгыс Монастырев толоруутугар итэҕэтиилээхтик көһүннэ. Оттон бу киһи ойоҕун уобараһын, кини дьүөгэтин кэпсэтиилэрин, остуолга туттан-хаптан олорууларын, оччотооҕу дьахталлар быһыыларын-таһааларын кыракый артыыстар олус табан көрдөрдүлэр. Атын киирэр-тахсар, быстах уобарастары испэктээх уопсай хаамыытын, ол кэм тыынын ситэри ойуулаан, артыыстар табыллан толордулар. Онон, «Оруолу кэскиллээх толорооччу» анал ааты Алгыс Монастырев сүктэ. Оттон «Дьахтар оруолун бастыҥ, кэскиллээх толорооччу» аата Валерия Саввинаҕа иҥэрилиннэ. Испэктээк «Бастыҥ уус-уран арыйыы» анал аатынан бэлиэтэннэ.

Бэстибээл ураты болҕомтотун Таатта култуураҕа уонна духуобунай сайдыыга салалтатын иһинэн үлэлиир Т.И.Захарова салайааччылаах «Кустук» оҕо образцовай тыйаатырын испэктээгэ ылла. «Кустуктар» С.Омоллоон «Бэйэтэ эмтиэкэ» кэпсээнинэн чочулуннаҕына дьон интэриэҕин тардыах бэртээхэй испэктээги көрдөрдүлэр. Испэктээк муусуката, маассабай сценалары табан туруоруута, уотунан киэргэтиитэ, оруоллары артыыстарга аттарыыта табыллыбыт. Оччолорго, кэпсээн суруллубут кэмигэр да, аныгы кэмҥэ да билиҥҥи олох хаамыытын ситэри хардыылаан сиппэт биирдиилээн дьон, эбэтэр атын киһи кыһалҕатыгар ситэри кыһаллыбат дьон бааллара баар суол. Ол курдук, манна аныгы технологиялар да олоххо туттуллалларын үрдүнэн сааһырбыт, ардыгар «түҥ-таҥ соҕус» кырдьаҕас билигин да бэйэтэ билэринэн, бэйэтин кээмэйинэн эмтэнэбин диэн моһуоругуруон сөбүн ойуулаабыттара сөптөөх. Кэлэктиипкэ «Кэскиллээх айар бөлөх» аата бэрилиннэ. Оттон Макар кырдьаҕас уобараһын чаҕылхайдык толорбут Алеша Петровка «Эр киһи оруолун толорууга сайдар, кэскиллээх артыыс» аата иҥэриллибитэ барыбытын үөртэ.

Бэстибээлгэ туруоруллубут сыал-сорук туолла. Кыттыбыт оҕолор кыратыттан улаханыттан тутулуга суох биһиги классик суруйааччыларбыт, норуот устуоруйатын уус-уран суруйуунан патриотическай тыыҥҥа иитэр айымньыларын сиһилии ааҕан, бэйэлэрэ оонньоон, тыыннааҕымсытан көрдөрүүгэ үлэлэһэн улахан үлэни көрдөрдүлэр. Инникитин манна хабааннаах үлэни өссө дириҥ ис хоһоонноон, аныгы оҕону телефон «арааска кучуйар ис хоһоонноох» технологияларыттан тэйитэргэ, «дууһа кылын таарыйар» айымньылары туруоруу тоҕоостооҕо көһүннэ.

Матрена Николаевна кэргэнигэр Гаврил Гаврильевич Вырдылиҥҥа, оҕолоругар, аймахтарыгар, улуус култууратын салалтатыгар үрдүк таһымнаах тэрээһиҥҥит иһин махталбытын биллэрэбит. Үтүө киһи аата кустук курдук киһини үөрдэн, ыраахха, бүтэр уһуга биллибэт умсулҕаннаах айымньыларга ыҥыра, угуйа туруохтун!

Федеральной службой по экологическому, технологическому и атомному надзору в соответствии с частью 6 статьи 55.2 и частью 12 статьи 55.
19.09.2017 Служба по экологическому, технологическому и атомному надзору
2 - Якутское-Cаха ИАНа Якутской ГРЭС ПАО «Якутскэнерго»  завершены ремонтные работы основного оборудования станции.
19.09.2017 Якутское-Cаха ИА
На месте опрокидывания сухогруза на реке Алдан, розлива нефтепродуктов не обнаружено - МЧС Республики Саха (Якутия)В Главном управление МЧС России по Республике Саха(Якутия) под руководством первого заместителя председателя правительства РС(Я) Алексея Колодезникова проведено заседание КЧС и ОПБ на котором было принято решение:
19.09.2017 МЧС Республики Саха (Якутия)
Центральные электрические сети ПАО «Якутскэнерго» уведомляют о временном ограничении электроснабжения 20 сентября в связи с проведением работ по ремонту и техобслуживанию линий электропередачи и оборудования,
19.09.2017 АК Якутскэнерго
В ОМВД России по Мегино-Кангаласскому району поступило заявление от владельца магазина.
19.09.2017 МВД Республики Саха (Якутия)
sport7 - Федерация профсоюзов РС (Я)Сегодня председатель Федерации профсоюзов республики Николай Дегтярев встретился с участниками IV Всероссийской спартакиады трудящихся — с семьями Лукиных и Федоровых.
19.09.2017 Федерация профсоюзов РС (Я)
По поручению главы Якутии Егора Борисова правительство республики держит на особом контроле ситуацию в подтопленных весенними водами населённых пунктах Среднеколымского улуса.
19.09.2017 Президент РС(Я) Егор Борисов
Будем бороться за лучшие кадры: Итоги конкурса молодых финансистов - Якутское-Cаха ИАВ череде мероприятий приуроченных к профессиональному празднику Дня финансиста Российской Федерации министерство финансов Якутии организовало конкурс «Лучший молодой финансист».
19.09.2017 Якутское-Cаха ИА
JPG Файл - МВД Республики Саха (Якутия)В связи с началом учебного года и с ростом детского травматизма инспекторы особое внимание  уделяют соблюдению правил перевозки детей,
19.09.2017 МВД Республики Саха (Якутия)
17 сентября в 7 часов утра в дежурную часть Госавтоинспекции г.Якутска поступило сообщение о том, что в районе ул.Дзержинского совершен угон автомашины «УАЗ».
18.09.2017 МВД Республики Саха (Якутия)
Пропавшие в Верхневилюйске дети найдены - ИА SakhaLife.RuВчера в Верхневилюйске пропали двое детей 2006г.р и 2007г.р. Они утром ушли в школу и не вернулись.
19.09.2017 ИА SakhaLife.Ru
Обессиленного охотника, блуждавшего два дня в тайге, нашли спасатели в Якутии - YakutiaMedia.RuМужчине удалось спастись благодаря тому, что он не паниковал и нашел лесную дорогу 19 сентября, YakutiaMedia.
19.09.2017 YakutiaMedia.Ru
В суд направлено дело няни из Мирного, по невнимательности которой отравились дети
Мирнинским отделом следственного комитета завершено расследование уголовного дела по обвинению 20-летней гражданки Республики Кыргызстан в оказании услуг, не отвечающих требованиям безопасности жизни и здоровья потребителей.
Газета Якутия
Как зарождалась якутская печать - Государственное Собрание РС(Я)Этот год является знаковым и юбилейным для истории становления национальной периодической печати – 110 лет назад вышел первый номер газеты на якутском языке «Саха дойдута»,
19.09.2017 Государственное Собрание РС(Я)
«Царапнуть зрителя за его плотноупакованную душу» - Газета ЯкутияДиректор Мирнинского театра о современном искусстве Сергей Шаманаев рассказал, что он подразумевает под понятием «провинциальный театр»,
19.09.2017 Газета Якутия
VII Международный арктический музыкальный фестиваль состоится в Якутске  1 октября - YakutiaMedia.RuНа сцене выступит Государственный симфонический оркестр "Symphonica ARTica" под управлением Рашида Скуратова 19 сентября, YakutiaMedia.
19.09.2017 YakutiaMedia.Ru
Jeeda: «Профессия учителя — это мое» - Газета Якутия
Jeeda: «Профессия учителя — это мое»
Рэпер, педагог. Политик? Творчество Гоши Васильева- Jeeda широко известно не только в Якутии, но и в России и за пределами.
Газета Якутия
Чего не хватает Сахавуду? - Газета Якутия
Чего не хватает Сахавуду?
Алексей Романов за концептуальный подход На якутском международном кинофестивале в эти дни было сказано много слов об успехах и развитии Сахавуда.
Газета Якутия
Не дивный, не новый, не мир - Газета Якутия
Не дивный, не новый, не мир
О мироощущении, которого нет Любой населенный пункт в мире рано или поздно дорастает до состояния, когда в нем начинают проводиться относительно глобальные мероприятия с привлечением более или менее известных гостей.
Газета Якутия
Ольга Балабкина: Чирлидинг — не развлечение, а сложный труд - Якутское-Cаха ИАНовые виды спорта стремительно завоевывают поклонников среди жителей Якутии.
19.09.2017 Якутское-Cаха ИА
Капитан теплохода пытался похитить 8 тонн дизельного топлива - ИА SakhaLife.RuВ Республике Саха(Якутия) сотрудниками отдела  по борьбе с преступными посягательствами на грузы Северо-Восточного линейного управления МВД России на транспорте  пресечена попытка хищения свыше восьми тонн дизельного топлива.
19.09.2017 ИА SakhaLife.Ru
На турнире Коркина выступит олимпийский чемпион - SakhaPress.RuРИГ SAKHAPRESS.RU Бронзовый медалист чемпионата мира Леонид Спиридонов рассказал в интервью, что следует ждать на Х Международного турнира серии Гран-при по вольной борьбе памяти Дмитрия Коркина.
19.09.2017 SakhaPress.Ru
Торжество справедливости - Газета Якутия
Торжество справедливости
Балынцу отменили дисквалификацию Несколько дней нашим болельщикам спорта пришлось поволноваться за земляка Владимира Балынца из-за наложенной было на него дисквалификации до конца года.
Газета Якутия
Советы для тех, кто начинает бегать
Бег – один из самых доступных и эффективных способов оздоровить свой организм.
Эхо столицы
ВЭФ-2017: На чемпионате по мас-рестлингу россияне заняли первое место
Во Владивостоке завершился чемпионат по мас-рестлингу на кубок компании «Колмар».
Газета Якутия
Федеральной службой по экологическому, технологическому и атомному надзору в соответствии с частью 6 статьи 55.2 и частью 12 статьи 55.
19.09.2017 Служба по экологическому, технологическому и атомному надзору
2 - Якутское-Cаха ИАНа Якутской ГРЭС ПАО «Якутскэнерго»  завершены ремонтные работы основного оборудования станции.
19.09.2017 Якутское-Cаха ИА
На месте опрокидывания сухогруза на реке Алдан, розлива нефтепродуктов не обнаружено - МЧС Республики Саха (Якутия)В Главном управление МЧС России по Республике Саха(Якутия) под руководством первого заместителя председателя правительства РС(Я) Алексея Колодезникова проведено заседание КЧС и ОПБ на котором было принято решение:
19.09.2017 МЧС Республики Саха (Якутия)
Центральные электрические сети ПАО «Якутскэнерго» уведомляют о временном ограничении электроснабжения 20 сентября в связи с проведением работ по ремонту и техобслуживанию линий электропередачи и оборудования,
19.09.2017 АК Якутскэнерго
В ОМВД России по Мегино-Кангаласскому району поступило заявление от владельца магазина.
19.09.2017 МВД Республики Саха (Якутия)