Новости города БезФормата.Ru
Якутск
Главные новости
 
Задать вопрос?

Крым саҥалыы олоххо эрэллээхтик үктэммитин илэ харахпынан көрбүтүм

htmlimage (12) - Якутское-Cаха ИА
Фото: ysia.ru

2015 сыллаахха сэтинньи 12-13 күннэригэр Крымҥа Алушта куоракка «Траектория смысла: Региональные СМИ на пути к эффективности и конкурентоспособности» диэн иккис Бүтүн Россиятааҕы регионнар суруналыыстарын форума буолан ааспыта. Онно сылдьан тугу бэлиэтии көрбүппүн Крым Россия састаабыгар киирбитэ 3-с сылын көрсө суруйабын.

Миигин бу форум үлэтэ эрэ буолбакка, Крым саҥа республикатыгар дьон-сэргэ хайдах олороро ордук интэриэһиргэтэр этэ.

Бастаан Москваттан Симферопольга кэлэн түһэн бара,н сөмөлүөт балаһатыттан саҕалаан инфраструктура, дьиэ-уот тутуутун өттүгэр хайдах эрэ Сэбиэскэй былаас саҕанааҕы кэмҥэ кэлбит курдук этибит. Бу 20-н тахса сыл устата Украина Крым полуостров сайдыытыгар улахан болҕототун уурбатаҕа тута харахха быраҕыллар. Суол устун, атын куораттарга курдук омук массыыналара буолбакка, урукку «Москвич», «Жигули» массыыналар субуллаллар. Ол гынан баран бу дьикти кыраай олус кэрэ көстүүтэ, халлааҥҥа харбаспыт хайалара, сайыҥҥылыы чаҕылыччы тыган эҕэрдэлии көрсүбүт сылаас күнэ, күөх халлаана, суол устатын тухары арыаллыы, дьылыгырыы үүммүт күп-күөх кипарис мастара, көстөн ааһар яблонялара, виноград үүнэр хонуулара, сайаҕас дьоно-сэргэтэ өрө көтөҕүллүүнү, сырдык иэйиини бэлэхтиир.

Форуммут үһүс күнүгэр хас да автобуһунан Крым кэрэ-бэлиэ сирдэрин көрө айаннаатыбыт. Чаас курдугунан Ялта куоракка тиийэн кэллибит. Манна хайа тэллэҕэр ситэ тутуллубакка быраҕыллыбыт урукку улахан тутуулары сэргэ аныгы таас коттеджтар, Европалыы кыараҕас уулуссалар, ураты минньигэс сылаас булочкалары атыылыыр киоскалар, муора кытылын устатын тухары оргууй аҕай хаамсан туохха да долгуйбакка күүлэйдии сылдьар олохтоохтор, кытылга араас кустар тоҕуоруһан мөлбөйө уста сылдьаллара, күөгүлүү олорор балыксыттар, хопто хаһыыта барыта кэрэ хартыына буолан бу кэрэ сир уратытын арыйар.

Бу сабардаан турар кэрэ хайаны олохтоохтор Екатерина хайата диэн ааттыыллар эбит. Ойоҕоһуттан көрдөххө кырдьык императрица сирэйин курдук омоон көстөр. Ол курдук айаннаан Воронцовскай дыбарыаска тиийэн кэллибит. Муораны өҥөйөн турар Ай-Петри хайа тэллэҕэр тутуллубут таас 150 хостоох дыбарыас урукку кэм улуутун билигин да тутан хурустаал люстралара кылапачыйан, өһүөлэрэ үрдүгэ, архитектурата уустуга, кэрэтэ, хартыыналарга субу түһэн кэлиэх курдук дыбарыас олохтоохторун мөссүөнэ, былыргы сыаналаах мастан оҥоһуллубут антикварнай миэбэллэр улуу хаһаайыттарын билигин да күүтэрдии чиҥник тураллара барыта көрөргө олус умсугутуулаах.

Туристар аҕыйах кэмнэригэр сылдьыбыт буоламмыт биһиэхэ улахан уочарата суох барытын көрдөрдүлэр. Бу дыбарыас бастакы хаһаайына граф Михаил Воронцов бу тутууну 1830 сыллаахха саҕалаабыт уонна 18 сыл устата туппуттар. Дыбарыастан садка тахсыбыппыт араас кэрэ розалар билигин да силигилии тураллар, баараҕай мастар сылаас күнтэн хаххалыыллар, мрамор кирилиэстэр муораҕа тиийэ кэчигирээн түһэллэр. Үрүҥ мрамортан Италия скульптора Боннани оҥорбут хахайдара хаһаайыттарын манаан улуу тыыннарын билигин да илдьэ сылдьарга дылылар. Оттон аллараа киэҥ-куоҥ паркаҕа араас дойдулартан аҕалыллыбыт аарыма мастар, араас сибэккилэр, роза сибэкки быыһыгар тимирбит фонтаннар, водопадтар, күөлгэ уста сылдьар кубалар, кыһыл көмүс балыктардаах көлүччэлэр, аллеялар барыта биир кэрэ симфония буолан остуоруйа дойдутун санаталлар.

Маны таһынан Крым биир кэрэ көстүүлээх сиригэр «Ласточкино гнездо» диэн 40 миэтэрэ үрдүктээх туруору очуос үрдүгэр турар замокка сырыттыбыт. Бу замок ураты дьикти таайтарыылаах эйгэлээх. Манна аатырбыт «Человек-амфибия», «Десять негритят» диэн киинэлэр уһуллубуттарын кэпсээтилэр. Бастаан манна 1877 сыллаахха нууччалар туроктары кытта сэриилэһэр кэмнэригэр мас кириэппэс тутуллубут эбит. Онтон 1912 сыллаахха ниэмэс барона таас кириэппэһи туттарбыт. 1927 сыллаахха сир хамсааһына буолан бу кириэппэс эмсэҕэлии сылдьыбытын реставрациялаан чөлүгэр түһэрбиттэр, аттыгар баар сад ол кэмҥэ ууга тимирбит.

Император дыбарыаһыгар бириэмэ булан сатаан барбатыбыт. Бу кэрэ дыбарыастары аҕа дойду иккис сэриитин кэмигэр Германия армиятын генераллара Крымы сэриилээн ылаат, тута үллэстибиттэрин туһунан экскурсовод кэпсээтэ. Онтон кыайтаран баран чугуйан иһэннэр барыларын дэлби тэптэрээри мина ууран бэлэмнээбиттэрин, эһиэхтэрин икки хонук иннинэ Крым олохтоох инженердара  кистээн киирэннэр боруобаттары араараннар быыһаан ылбыттар.

Аан дойдуну барытын баһылаары чабыламмыт «улуу ариецтарбыт» кэрэни да кэрэхсээбэт чычаас өйдөрө манна кытта арыллыбыт. Айаннаан иһэн София Ротару сынньанар дьиэтин, Гайдай «Кавказская пленница» киинэтин устубут кэрэ сирдэрин, Никулин сөбүлээн сылдьар переулогын көрдүбүт. Наталья Варлей сүүрэн түспүт кирилиэһэ, ыллыы-ыллыы үҥкүүлээбит сымара тааһа, пиибэлээх буочукалара турбут сирдэрэ Алуштаҕа билигин да бааллар. Маннык кэрэ көстүүлээх сиргэ уһуллубут киинэ хайдах да куһаҕан буолуон табыллыбат буолан, дьон өйүгэр-санаатыгар умнуллубаттыы иҥтэҕэ. Аатырбыт «Артек» базата олох да быраҕыллан, сиҥнэн турарын көтүрэннэр саҥалыы тутуу бөҕөтө бара турар эбит.

Кэлин «9 рота» Федор Бондарчук киинэтин эмиэ манна Алуштаҕа устубуттара. Устар бөлөх мин ийэм дьиэтин арендалаан олорбута. Күнүс олох сэрии геройдара, автомат тутан баран сүүрүү-көтүү бөҕөтө. Биһиги оччолорго кыра этибит, ол уста сырыттахтарына «сэрии» буола турар хонуутун устун сырсаммыт мөҕүллүбүппүт , — диэн таксист уол кэпсиир.

Крым: дьиҥнээх патриоттар дойдулара буоларын бэлиэтиибин

Олус халбархай кутталлаах кэмҥэ 2014 сыл кулун тутарыгар  Крым олохтоохторо сомоҕолоһо охсоннор, референдум тэрийэн, 98% Россияҕа холбоһоллорун дорҕоонноохтук биллэрэннэр, хаан тохтуута суох туһунан Республика буолар кыахтаммыттара. Манна Президеммит Владимир Путин байыаннай уонна күүстээх стратег буолан, халбаҥнаабакка Крымы Россия састаабыгар киллэриигэ суһал дьаһаллары ылбыта.

Кафеларга сылдьан, таксистартан, муора кытылын устун дьаарбайа сылдьар дьонтон, кырдьаҕастартан тоҕоос көһүннэ да ыйыталаһа, кэпсэтэ сырыттыбыт. Кинилэр бу туһунан туох санаалаахтарый?

Таксист: Крым Россияҕа холбоспутун саамай өптөөх хардыы дии саныыбыт. Биһиги уруккаттан Украина састаабыгар да олорон бу дойду гражданнарын курдук санаммат этибит. Син биир россияниннарбыт дии сананааччыбыт. Путины убаастыыбыт, кини биһиги президеммит. Хомону холбуур муоста тутулуннаҕына туристар өссө элбиэхтэрэ диэн күүтэбит. Ол хайа үрдүгэр чыпчыҥныыр уоттары көрөҕүт дуо? Итинник хас хардыы ахсын Россия пограничниктарын заставалара баар. Онон билигин күүстээх көмүскэллээх курдук сананабыт.

Крым саастаах олохтооҕо : Украина аһары утары идеологияны ыытан дьону бэйэтиттэн тэйитэн кэбистэ. Бандеровецтар диэн туох дьон буолалларын биһиги Севастополь олохтоохторо эппитинэн-хааммытынан билэбит. Манна хааннаах кыргыһыыларга биһиги аҕаларбыт олохторун толук уурбуттара. Аҕаларбыт, эһэлэрбит билигин автоматтаах бандеровецтар кирдээх саппыкыларынан манна хаамыталыы сылдьалларын көрөллөрө буоллар, хоруоптарыттан туран кэлиэ этилэр.

Санаторий бырааһа : Украинаҕа баар кэммитигэр 20 сыл устата туох да улахан тутуулар барбатылар, көрөргүт курдук барыта Сэбиэскэй кэмнээҕи тутуулар. Онон сүтэрэрбит да суох курдук. Урут Украинаҕа эрдэхпитинэ пенсиям эһиги харчыгытынан 3 тыһ. солк. эбит буоллаҕына, билигин Россияҕа холбоһон баран 12 тыһыынсаны ылабын. Хамнаспыт да үрдээтэ гынан баран, сыана эмиэ ыарыы турар. Туристар элбээтэхтэринэ Крым сайдан барыаҕа.

Луганскай олохтооҕо Людмила : Мин бэйэм украинкабын, кэргэним нуучча. Манна көһөн кэлэн санаторийга сытабын. Биһиэхэ дьиэбитин-уоппутун барытын буомбалаан ытыспытын соттон хааллыбыт. Урут кыра заводтаах этибит, хаһаайыстыба, сад барыта баара. Уолум бизнеһын Ростовка көһөрдө, онно үлэлээн саҥаттан саҕалаан эрэр. Луганскайга балаһыанньа кытаанах.

Түмүк санаа

Бу Крымҥа сылдьан баран туох санааҕа кэллим? Мин көрүүбэр, Крым айылҕата, сирэ-уота кэрэтэ, климата сылааһа, муората ырааһа, чугаһа, салгына чэбдигэ (Николай-II уола, кэргэнэ манна кэлэн аҥардас салгыныттан үтүөрэн бараллар эбит), араас историческай сирдэринэн баайа, дьоно-сэргэтэ сайаҕаһа.  Патриоттуу да санаабытынан атын омук судаарыстыбаларын экономикатыгар харчыбытын куппакка, бэйэбит дойдубут кэрэ-бэлиэ сирдэрин кэрийбиппит быдан ордук эбит дии санаатым.

Севастопольга бириэмэ ыгым буолан сылдьыбатыбыт. Бу эмиэ баай историялаах герой-куоракка киһи кэрэхсиирэ элбэҕэ биллэр. Бу сирдэр барыта бэйэ-бэйэлэриттэн чугас муораны кыйа турар буоланнар, экскурсияҕа да сылдьарга олус табыгастаах. Массыына да арендалаан баран кэрийиэххэ сөп эбит. Россия Президенэ Владимир Путин хаартыската суол устатын тухары баннердарга ыйаммыта, рынокка кини мэтириэтэ хас биирдии магнитка, сувенирга, футболкаҕа ойууламмыта, крымчаннар кинини улаханнык ытыктыылларын көрдөрөр. «Хрущев сдал, Путин принял», «Путин — наш президент» диэн суруктаахтар.

Бу саҥа Республикаҕа хайдах эрэ саҥа олох тыына, көҥүлгэ тардыһыы сайа охсор салгына, дьон өрө көтөҕүллүүтэ барыта киһини тардар күүстээх эбит. Санаторийдарын сыаналара, дьиэ арендата кылааһыттан көрөн ханнык баҕарар дохуоттаах дьоҥҥо сөп түбэһэр. Астара-үөллэрэ, фрукталара барыта бэйэлэрин киэнэ буолан олус минньигэс уонна сыаната да сөбүгэр. Биир-икки сылынан инфраструктурата сайдан бардаҕына Крым улаханнык үүнэр-сайдар кэскиллээх. Россияны кытта Крым арыытын холбуур Керченскай муоста тутуута саҕаламмыт. Билигин Крымҥа сылга 4-5 мөл турист сылдьар эбит буоллаҕына, бу муоста тутулуннаҕына 10 мөл. тиийэ турист сылдьыаҕа диэн сабаҕалыыллар. Бу саҥа Республика тэтимнээхтик сайдыытыгар улахан оруолу ылыаҕа.

Крымтан көтөр күммүтүгэр Украина националистара уот ситимин линиятын дэлби тэптэрэн теракт оҥорбуттарын иһиттибит. Ол гынан баран, Крым олохтоохторун булгуруйбат санааларын маннык дьиикэй быһыылар кэбирэтиэхтээҕэр өссө күүһүрдэрин, түмэрин мин кинилэри кытта кэпсэтэн баран, тулхадыйбаттык өйдөөтүм.

Хара муораны кыйа күүлэйдии сылдьар дьоннор ортолоругар оҕо күүтэр эдэркээн ийэлэр олус элбэхтэрэ сөхтөрдө. Ол аата Россия Президенэ ийэни өйүүр политиката – ийэ сертификата бу кыраайга саҥа кэлэн саҥа дьону – кыра россияниннары элбэтэн эрдэҕэ.

электросеть - Якутское-Cаха ИАВ связи с проведением работ по ремонту и техобслуживанию линий электропередачи и оборудования, подключению новых объектов, работ в охранной зоне ПАО «Якутскэнерго» уведомляет о временном ограничении электроснабжения 20 ноября.
19.11.2017 Якутское-Cаха ИА
На Лене завершены перевозки на паромах и судах на воздушной подушке - Министерство транспортаНа маршруте Якутск – Нижний Бестях прекращено движение судов на воздушной подушке и паромов в связи с климатическими условиями и отсутствием пассажиров.
19.11.2017 Министерство транспорта
Дом народного творчества Якутии признан одним из лучших в России - Якутское-Cаха ИАВ рамках празднования 80-летнего юбилея Республиканского Дома народного творчества прошла пресс-конференция «Люди и годы».
19.11.2017 Якутское-Cаха ИА
Возбуждено уголовное дело по факту нападения собак на ребёнка в Якутии - YakutiaMedia.RuПосле нападения животных длительное время девочка провела на морозе, получив обморожение рук и головы 19 ноября, YakutiaMedia.
19.11.2017 YakutiaMedia.Ru
Информация о техногенных пожарах, произошедших на территории Республики Саха (Якутия): 17 ноября 2017 г. в 23.47 в пожарно-спасательную службу поступило сообщение о пожаре в жилом доме на ул.
19.11.2017 ИА SakhaLife.Ru
Видеофакт: в Якутске пешеходы напали на женщину за рулем - ИА SakhaLife.Ru18 ноября в Якутске трое пешеходов напали на женщину за рулем. Мужчинам, переходящим дорогу в неположенном месте, не понравилось, что им посигналили, после чего один из пешеходов ударил кулаком по капоту,
19.11.2017 ИА SakhaLife.Ru
В Якутии лучшие практики по демографии и активно поддерживаются партийные проекты - Единая Россия– Лучшие практики по повышению демографии используются в Якутии, также в республике активно внедряются и поддерживаются партийные проекты,
16.11.2017 Единая Россия
«Такого, как в Намцах, нет даже в больших городах»: Андрей Турчак оценил якутский волейбол - Якутское-Cаха ИАЧемпионат Намского улуса по волейболу посетили высокие гости: глава Якутии Егор Борисов и исполняющий обязанности секретаря Генсовета «Единой России», вице-спикер Совета Федерации Андрей Турчак.
17.11.2017 Якутское-Cаха ИА
В Министерстве инвестиционного развития и предпринимательства республики новый заместитель министра - Администрация Правительства и Президента РС(Я)Кадровым решением Главы Республики Саха (Якутия) Е.А.Борисова от 18 ноября 2017 года Ноговицын Евгений Алексеевич назначен первым заместителем министра инвестиционного развития и предпринимательства Республики Саха (Якутия).
18.11.2017 Администрация Правительства и Президента РС(Я)
Молодежный совет МинЖКХ и энергетики Якутии принял участие во встрече с Егором Борисовым - Министерство ЖКХ и энергетики РС(Я)Необходимо усилить работу по развитию наставничества в органах государственной власти для помощи и развития молодых специалистов, решивших связать свою жизнь с государственной гражданской службой.
18.11.2017 Министерство ЖКХ и энергетики РС(Я)
Возбуждено уголовное дело по факту нападения собак на ребёнка в Якутии - YakutiaMedia.RuПосле нападения животных длительное время девочка провела на морозе, получив обморожение рук и головы 19 ноября, YakutiaMedia.
19.11.2017 YakutiaMedia.Ru
Видеофакт: в Якутске пешеходы напали на женщину за рулем - ИА SakhaLife.Ru18 ноября в Якутске трое пешеходов напали на женщину за рулем. Мужчинам, переходящим дорогу в неположенном месте, не понравилось, что им посигналили, после чего один из пешеходов ударил кулаком по капоту,
19.11.2017 ИА SakhaLife.Ru
Жительницу Якутска обманули на деньги, взломав аккаунт ее подруги в соцсети «Вконтакте» - YakutiaMedia.RuПотрепевшей пришло сообщение от аккаунта её подруги с просьбой одолжить деньги якобы для оплаты кредита 19 ноября, YakutiaMedia.
19.11.2017 YakutiaMedia.Ru
Историческая память: В Якутске презентовали третье издание справочника о почетных гражданах города - Якутское-Cаха ИАВ год 385-летия столицы республики вышло в свет третье издание библиографического справочника «Почетные граждане города Якутска».
19.11.2017 Якутское-Cаха ИА
DSC09908 - Якутское-Cаха ИАВ Русском театре при полных залах прошли премьерные показы спектакля Владимира Голуба «По соседству мы живем».
19.11.2017 Якутское-Cаха ИА
Амгинские пенсионеры участвуют во всероссийском поединке хоров - Якутское-Cаха ИААнсамбль «Слобода» Центра культуры им. Ф. Потапова из Амги в числе восьми хоровых коллективов и четырех вокальных групп вышел в финал всероссийского конкурса «Поединки хоров» в Белгороде.
19.11.2017 Якутское-Cаха ИА
Укрощение шимпанзе подколодной - Газета Якутия
Укрощение шимпанзе подколодной
Премьера В Русском театре при полных залах прошли премьерные показы спектакля Владимира Голуба «По соседству мы живем».
Газета Якутия
Певец эпохи - Газета Якутия
Певец эпохи
Выставка Василия Авраменко На выставке Василия Авраменко «Художник и газета», посвященной 100‑летию Октября и газеты «Якутия», на тебя смотрит эпоха: газетные полосы с его рисунками — теперь раритет.
Газета Якутия
Еще 100 лет… - Газета Якутия
Еще 100 лет…
Что дала революция России? 2017 год проходит под знаком 100-летия революции.
Газета Якутия
На Лене завершены перевозки на паромах и судах на воздушной подушке - Министерство транспортаНа маршруте Якутск – Нижний Бестях прекращено движение судов на воздушной подушке и паромов в связи с климатическими условиями и отсутствием пассажиров.
19.11.2017 Министерство транспорта
В отдаленные села Якутоптторг завозит продукты авиацией - Якутское-Cаха ИАЯкутоптторгом продолжается авиадоставка в удаленные и труднодоступные населенные пункты республики расширенного ассортимента социально значимых продовольственных товаров.
19.11.2017 Якутское-Cаха ИА
Есть седьмая победа! Якутянин вышел в полуфинал бундеслиги - SakhaPress.RuРИГ SAKHAPRESS.RU А уже на следующем неделе наш борец выступит на чемпионате мира среди спортсменов до 23 лет в польском городе Былгош.
19.11.2017 SakhaPress.Ru
Речпорт и К° без конкретики - Газета Якутия
Речпорт и К° без конкретики
Что заявили новые владельцы ХК "Якутский речной порт" Признаться, идя на брифинг, посвященный теме продажи Холдинговой компании «Якутский речной порт» группе компаний «Старвей»,
Газета Якутия
Рекордное количество хапсагаистов поборолись за медали турнира братьев Ноговицыных
XIV республиканский турнир по хапсагаю на призы братьев-борцов Ноговицыных собрал рекордное количество участников — на ковер вышли 264 спортсмена.
Газета Якутия
Виктор Рассадин стал обладателем Кубка АЛРОСА (видео схваток)
Лидер Якутии по вольной борьбе Виктор Рассадин в составе сборной России завоевал Кубок Европейских наций — Кубок АЛРОСА.
Газета Якутия
электросеть - Якутское-Cаха ИАВ связи с проведением работ по ремонту и техобслуживанию линий электропередачи и оборудования, подключению новых объектов, работ в охранной зоне ПАО «Якутскэнерго» уведомляет о временном ограничении электроснабжения 20 ноября.
19.11.2017 Якутское-Cаха ИА
На Лене завершены перевозки на паромах и судах на воздушной подушке - Министерство транспортаНа маршруте Якутск – Нижний Бестях прекращено движение судов на воздушной подушке и паромов в связи с климатическими условиями и отсутствием пассажиров.
19.11.2017 Министерство транспорта
Дом народного творчества Якутии признан одним из лучших в России - Якутское-Cаха ИАВ рамках празднования 80-летнего юбилея Республиканского Дома народного творчества прошла пресс-конференция «Люди и годы».
19.11.2017 Якутское-Cаха ИА
Возбуждено уголовное дело по факту нападения собак на ребёнка в Якутии - YakutiaMedia.RuПосле нападения животных длительное время девочка провела на морозе, получив обморожение рук и головы 19 ноября, YakutiaMedia.
19.11.2017 YakutiaMedia.Ru
Информация о техногенных пожарах, произошедших на территории Республики Саха (Якутия): 17 ноября 2017 г. в 23.47 в пожарно-спасательную службу поступило сообщение о пожаре в жилом доме на ул.
19.11.2017 ИА SakhaLife.Ru