Новости города БезФормата.Ru
Якутск
Главные новости
 
Задать вопрос?

Кылаабынайа, ис санаабыт ыраас, кыайыылаахтык үлэлээн аастахпыт...

Мин 1971 сыллаахха Дьокусукайдааҕы тыа хаһаайыстыбатын техникумун бүтэрэн, ветеринарнай фельдшер идэтин ылан, Байкалов аатынан совхозка Бүтэйдээх отделениетыгар үлэбин саҕалаабытым. Ити кэмтэн ыла пенсияҕа тахсыахпар дылы үлэлээбитим.

Аҕыс сыл Бүтэйдээххэ үлэлээн бараммын, дьиэ кэргэним туругунан Дьокусукайга көһөн киирэммин үөрэммит техникуммар ветеринарнай клиникаҕа лабораннаабытым. 1982-1985 сылларга эмиэ Байкалов аатынан совхозка үүт тутааччынан үлэлээбитим.

1986 сыллаахха «Центральные электрические сети» диэн Якутскэнерго тэрилтэтигэр сүөһүнү иитэр комплекска ветеринарнай бырааһынан үлэлээбитим. Үлэлиир сирим Дьокуускайтан тэйиччи турара, онно киэҥ сылгы турар баҕата, сүөһүнү, кууруссаны иитэр фермалаахтара. Бу тэрилтэҕэ үлэбинэн салалтам Махтал суругунан наҕараадаламмытым.

Онтон Дьокуускайдааҕы ветеринарнай клиникаҕа лабораннаабытым. Манна үлэлиир кэммэр эмиэ хайҕалга эрэ сылдьыбытым. Үлэм куратор-лаборант диэн буолан, терапия, анатомия, патанатомия уруоктарын пособиенан хааччыйыы (муляж, опыттар),ону таһынан көтөрү иитэр фабрикаҕа, Племхозка баар фермаларга студеннары практикалатыы буолара. Эт комбинатыгар, халбаһы сыаҕыгар студеннар практикаланалларын кэпсэтэн тэрийэр соруктаах этим.

Дьркуускайга ЯСХТ базатыгар ветеринарнай клиника баар буолан, үөрэххэ уонна производствоҕа көмөлөөх этэ. Мин манна үөрэммит уонна кэлин үлэлээбит буоламмын, техникумҥа махталым улахан.

1968-1969 сылларга ветеринарнай клиника директорынан ветеринарнай наука кандидата, техникумҥа бастакынан наука кандидата буолбут Николай Иванович Огнев этэ. Кэргэнэ Галина Федоровна – анатомия, патанатомия преподавателэ, терапияҕа Т.Д. Каратаева, П.И. Мыреев – кэлин 1979 сыллаахха үлэлиирбэр үөрэтэллэрэ. Кэлин Д.Н. Николаева фармаколтгияҕа, М.М. Шадринова терапияҕа үөрэппитэ. Преподавателлэр бары даҕаны бэйэлэрин үөрэтэр предметтэригэр бэриниилээх дьон этилэрэ. Мин бу чулуу дьону кытта үлэлээбиппинэн, үөрэммиппинэн киэн туттабын. Кинилэр биһигини үчүгэйдик үөрэтэн, такайан ветеринар идэтин үчүгэйдик баһылыырбытыгар олук охсубуттара. Кэлин З.Е. Платонова үстэ миигин үөрэххин үрдэтин диэн этэ сылдьыбыта, билигин санаатахха, барыахха баар эбит, ону аҕам, 2 группалаах сэрии ветерана, сотору-сотору ыалдьар буолан, үөрэммэккэ хаалбытым.

1988 сыллаахха иккис оҕобун көрөр буоламмын, кэлин 2 группалаах инбэлиит буолан, пенсияҕа тахсан олоробун.

Үлэлээбит кэмнэрбин билигин наһаа үчүгэйдик саныыбын, ахтабын. Ол кэмҥэ наһаа даҕаны ыарахан үлэҕэ сылдьыбыт эбиппит! Ким да туора турбат, барытыгар бииргэ кэлэ-бара сүүрэ охсоҕун, ханнык да транспорт суох, суумкаҕын сүкпүтүнэн сатыы бара тураҕын.

Биирдэ бастаан саҥа үлэҕэ киирэн бараммын икки аҥар көстөөх сиргэ бараҕын диэн буолла. Биэкэнэ диэн учаастакка ынах матката тахсыбыт диэн буолла. Биригэдьиир ат була оҕуста. Акка бу диэн хаһан даҕаны олорботоҕум, ол гынан баран, син, дэриэбинэ оҕото буоламмын, миинээт аппын салайдаҕым дии. Биэкэнэҕэ тиийэммин ынах маткатын киллэрэн, бытыылкаҕа муус уган, сиһиттэн быалаан, арыый үрдүк муостаҕа (таҥнары) туруоран система оҥорон баран. Уоскуйан чэйдээн бараммын аппынан төттөрү Бүтэйдээхтээтим. Түүн 12 чаас саҕана бөһүөлэги буллум. Аны ол түүн ардах бөҕөтө, атым бүдүрүйэ-бүдүрүйэ, син, дьиэбэр тиийэн кэлбитим. Дьэ, ити курдук бастакы күннээх үлэм саҕаламмыта.

Ити кэмҥэ бииргэ үлэлээбит коллегаларым – Дария Павлова, Мотрена Тимофеевна Семенова, Тамара Слепцова, Ульяна Николаевна Романова, Михаил Михайлович Марков, Иван Новгородов, Ульяна Яковлевна Назарова уонна да атыттар.

Ардыгар врачтарым больничнайга эбэтэр атын биричиинэнэн кыаллыбат буоллахтарына, кинилэри солбуйан, отчуоту оҥорон эппиэтинэстээхтик үлэлиирим. Күһүн, саас ыытыллар сэллик (туберкулез), паратуберкулез вакцинацията, Өлөөн улууһугар 1969 сыллаахха сотуун (сибирскай язва) туруоҕуттан, ити ыарыылары утары вакцинациялааһын, ииримтийииттэн (бешенство) утары эмиэ вакциналыырбыт, бруцеллезка хаан ылыыта, штамм 19 вакциналааһын, атахсыт (некробактериоз) утары дезинфекциялааһын, внутримышечнай антибиотигы укуоллуурбут, сульфаниламиды иһэрдэрбит, ириҥэрбит сиринэн доруобай этигэр дылы толору быһан барммыт дезинфекциялаан бараммыт, риванол порошогу кутар этибит. Акка, ордук убаһаларга, тыйдарга уос бааһа (мыт) элбэх буолара. Ону ыалдьыбыт сиринэн хайытан ириҥэтин ыраастаан биэрэр этибит. Ону таһынан муннугар хас күн аайы КМиО4 (1:1000), фурацилин (1:5000), риванол (1:1000) натрий гидрокарбонат (2 %) суурадаһыннарынан сууйарбыт. Эрдэттэн бу ыарыыны бопсон Мытный антивирус п/к 50-100 мл хасда сиринэн абцесс тула укуол биэрэрбит. Ити барыта кыһыҥҥы кэмҥэ буолара. Тымныыны аахсыбакка ити үлэни барытын эт илиибитинэн оҥорор буоламмыт, билигин илиим сүһүөхтэрэ ыалдьаллар...

Сальмонеллезтан сылтаан кулуну кээһиини (сальмонеллезный аборт) утары вакцинация, лейкоз ыарыытыгар клиническай, аллергическай, копрологическай чинчийии түмүгүнэн хаан ылыытын серологическай бэрэбиэркэлээһин буолара.

Сүөһүгэ куйукта (оводовая инвазия) туран, ынахтар тириилэрин туһаныыга улахан охсууну оҥороро. Ол иһин күһүн, саас систэрин 3-4 % хлорофоһунан күүскэ соторбут. Ити үлэни сылын аайы оҥорор буоламмыт, бу ыарыыны эмиэ бопсубуппут.

Бу сүрүн ыарыыларга бары көхтөөхтүк үлэлээн, суох буолалларын ситиспит үөрүүбүтүн чахчы ветеринар эрэ өйдүөҕэ дии саныыбын!

Бүтэйдээххэ ол кэмҥэ килиэккэлээх кыылы иитэр ферма баара. Саһыллар элбэх төрүөҕү бирэллэрин биһигиттэн күүскэ ирдииллэрэ. Инфекционнай ыарыылары (пастереллез, сальмонеллез) утары вакцинациялааһын, инвазионнай (дефиллоботриоз), сыстыгана суох ыарыылар (самопогрызание) уонна да атын ыарыылары утары күүскэ үлэлиирбит. Саһыл атаҕын кэрбэнэр этэ. Ону ардыгар атаҕын сүһүөҕүнэн быһан, үчүгэйдик дезинфекциялаан баран, кэлин саһыл кыһыны туораабытын кэннэ забойга ыытыллара. Аһылыктарын эмиэ көрөр этим. Онно ыарыыттан өлбөтөх сүөһү этин, сылгы, сүөһү ис буотараҕын астыырга көрөн баран көҥүллүүрүм. Забой кэнниттэн тириитин харыстаан сүлэн баран охотоведы кытта государствоҕа туттарыыны кэтээн көрөрүм.

Саҥа төрөөбүт ньирэйдэргэ аҕылаан ыарыыны утары селенит натрия диэн эминэн иммунизация оҥорорбут.

Сүөһүнү, сылгыны, сибиинньэни аттааһын, ыарыыны сэрэтии сыалынан АБК и ПАБК, куртах искусственнай суогун, 12-перстнай оһоҕос экстрагын иһэрдэрбит. Сибиинньэлэргэ рожа, пастереллез, чума утары вакцинация оҥорорбут. Итини таһынан райсовет дьаһалынан көҥүл сылдьар ыттары тутан ылан укуоллуурбут.

Үлэлиирбитигэр кутуу саппыкыны уонна халааты биэрэллэрэ, онтон атынын бэйэҥ булунаҕын. Сайыннары-кыһыннары кутуу саппыкынан сылдьыбыппыт доруобуйаҕа олус охсор эбит.

Билигин санаатахха, ыарахан да үлэни үлэлээн ааспыт эбиппит биһиги ол сылларга. Эдэрбит бэрт буолан, тугу да аахсыбакка туран үлэлээбиппит түмүгэ – биир да махтала суох совхоз эстибитигэр үлэттэн тохтообуппут, саатар, паайа да суох хаалбытым.  

Хамнаспыт ол саҕана 70 солкуобай. Биһиги үлэлиир кэммитигэр сүөһү, сылгы да ахсаан өттүнэн элбэҕэ, уопсайы таһынан, кэтэххэ сибиинньэ элбэҕэ.

Бириэмэбитин аахсыбаккабыт түүнү-күнү быһа үлэлиирбит, хотоҥҥо хонон да турарбыт кэпсээн буолбат этэ. Биирдэ Байкалов аатынан совхозка М.М. Ефимов ветеринарнай врачтыырын саҕана, ынах игирэлэнэрэ биллэн, кесарево сечение эпэрээссийэтин оҥорбупутун өйдүүбүн.ньирэйдэр иккиэн туруктара үчүгэй, ынах күһүн забойга барбыта.

Ити курдук, биһиги – ол ааспыт кэм ветеринардара, доруобуйаны жа харыстаабаккабыт совхоз, республика туһугар туох-баарынан үлэлээбиппит.  Урут үлэлээн ааспыт кэмнэрим төһө даҕаны ыараханнарын иһин, бүгүн мин ол саҕана дьон ортотугар, бары биргэ үлэлээбипптинэн астынабын, үлэм өлүүтэ ситиһии, кыайыы-хотуу буолан тахсыбыта диэн астынабын! Суох буоллуннар ол наҕараадалар, тимир мэтээллэр – кылаабынайа биһиги бэйэбит ис санаабыт ыраас, кыайыылаахтык үлэлээн аастахпыт...

Бары биир идэлээхтэрбэр дьоллоох олоҕу, үлэҕитигэр ситиһиилэри баҕарабын!

 

Парасковья Михайловна Попова (Шишигина),

Мэҥэ-Хаҥалас улууһун Байкалов аатынан совхоһун ветеринарнай фельдшерэ          

Идэм оҕолорбун атахтарыгар туруорарбар бигэ акылаат буолбута - Департамент ветеринарии РС(Я)1969 сыл кулун тутар ыйга Дьокуускайдааҕы тыа хаhаайыстыбатын техникумун бүтэрэн ветеринарнай фельдшер идэтин ылбытым уонна дойдубар Төҥүлүгэ, оччотооҕуга Максим Горькай аатынан совхозка үлэҕэ анаммытым.
20.12.2017 Департамент ветеринарии РС(Я)
Мэҥэ Хаҥалас улууһун ветеринарнай сулууспатын историята - Департамент ветеринарии РС(Я)Оройуон кылаабынай ветбыраастарынан сэрии иннинэ 4 киһи үлэлээбит: И.А. Аверинскай – 1931-32 сс., П.А.
18.12.2017 Департамент ветеринарии РС(Я)
Скрябиннар дьиэ кэргэннэрэ – ветеринардар династиялара - Департамент ветеринарии РС(Я)  Ветеринарнай сулууспа Саха сиригэр тэриллибитэ 120 сылыгар биһиги улууспутугар «Ким да умнуллубат, туох да симэлийбэт» диэн бэргэн этиини туоһулаан,
08.12.2017 Департамент ветеринарии РС(Я)
JPG Файл - МВД Республики Саха (Якутия)Уполномоченный по правам человека в республике Сардана Гурьева посетила с рабочим визитом музей МВД по Республике Саха (Якутия), где встретилась с заместителем начальника УРЛС МВД по Республике Саха (Якутия) Леной Ивановой,
19.02.2018 МВД Республики Саха (Якутия)
В Нюрбинском районе растет численность зайца-беляка и лося - Министерство охраны природы РС(Я)В целях выявления фактов нарушений режима ООПТ, пресечения и предупреждения фактов нарушений правил охоты с 16 по 18 февраля госинспекторами охраны природы РС(Я) Ивановым А.А.
19.02.2018 Министерство охраны природы РС(Я)
Руководитель СУ СК России по Республике Саха (Якутия)  проведет личный прием граждан в г. Нерюнгри - Следственный комитет28 февраля 2018 года с 10.00 до 12.00 руководитель Следственного управления Следственного комитета России по Республике Саха (Якутия) проведет личный прием граждан в г. Нерюнгри.
19.02.2018 Следственный комитет
Жители Алданского района смогут попасть на личный приём к руководителю СУ СКР Якутии - Следственный комитет01 марта 2018 года с 10.00 до 12.00 руководитель Следственного управления Следственного комитета России по Республике Саха (Якутия) проведет личный прием граждан в г. Алдан.
19.02.2018 Следственный комитет
Злоупотребление алкогольными напитками является причиной совершения большинства преступлений, которые нередко заканчиваются трагедией.
19.02.2018 МВД Республики Саха (Якутия)
О проверочных листах - Министерство охраны природы РС(Я)С 2017 новое регулирование затрагивает незначительное количество видов государственного контроля (надзора).
19.02.2018 Министерство охраны природы РС(Я)
Фото страницы - Департамент ветеринарии РС(Я)  Кэлиҥҥи сылларга сылгы иитиитинэн  кэтэх уонна бааһынай хаһаайыстыбалар күүскэ ылсан дьарыктанан эрэллэр.
19.02.2018 Департамент ветеринарии РС(Я)
Фото страницы - Департамент ветеринарии РС(Я)- 15 февраля 2018 года в актовом зале ГБУ РС(Я) «Управление ветеринарии с ВИЛ Нюрбинского района» прошло совещание по подведению итогов работы ветеринарной службы за 2017 год, - рассказывают из Нюрбинского улуса.
19.02.2018 Департамент ветеринарии РС(Я)
В Усть-Майском районе из-за пожара остановлена работа котельной - ИА SakhaLife.RuВ 01.45 ночи 19 февраля в поселке Югоренок Усть-Майского района вследствие возгорания произведена остановка котельной, которая находится на обслуживании работников старательской артели ООО Рудник «Дуэт».
19.02.2018 ИА SakhaLife.Ru
В квартире на улице Халтурина загорелся пол - ИА SakhaLife.RuИнформация о техногенных пожарах, произошедших на территории Республики Саха (Якутия): 18 февраля 2018 г. в 03.35 на пульт «01» поступило сообщение о том, что горит 2-х этажный жилой дом на улице Халтурина в г. Якутске.
19.02.2018 ИА SakhaLife.Ru
Злоупотребление алкогольными напитками является причиной совершения большинства преступлений, которые нередко заканчиваются трагедией.
19.02.2018 МВД Республики Саха (Якутия)
Феодосия Габышева: «Новые школы- детям» - Министерство образования РС(Я)16 февраля 2018 г. первый заместитель министра образования и науки Якутии Феодосия Габышева провела рабочее совещание по вопросу рассмотрения механизмов создания новых учебных мест в школах республики,
19.02.2018 Министерство образования РС(Я)
Пиром на весь район завершили Алданцы масленичную неделю - ИА SakhaLife.RuВ минувшее воскресенье в Алданском районе с поистине русским размахом проводили Масленицу.
19.02.2018 ИА SakhaLife.Ru
Будущие предприниматели продемонстрировали свои навыки на чемпионате World Skills - ИА SakhaLife.Ru    16 февраля 2018 г. в Якутском финансово-экономическом колледже им. И. И. Фадеева прошел первый день VI Открытого чемпионата «Молодые профессионалы» World Skills  Russia  Республики Саха (Якутия).
19.02.2018 ИА SakhaLife.Ru
Соревнования Worldskills Russia-2018: День второй - Министерство образования РС(Я)Конкурсные соревнования регионального этапа VI Открытого регионального чемпионата «Молодые профессионалы» (WorldSkills Russia) Республики Саха (Якутия) во всю продолжаются.
19.02.2018 Министерство образования РС(Я)
В Якутске пройдет Всероссийский турнир по боксу класса «А» - Министерство спортаС 22 по 25 февраля в установленном ринге на спорткомплексе «Дохсун» пройдет пятый Всероссийский турнир по боксу памяти президента Федерации бокса Республики Саха (Якутия), Заслуженного работника народного хозяйства РС(Я),
19.02.2018 Министерство спорта
На прошлой неделе администрация и профсоюзный комитет Акционерной компании «Железные дороги Якутии» провели традиционные встречи с трудовым коллективом  об итогах работы за 2017 год и исполнению коллективного договора.
19.02.2018 ИА SakhaLife.Ru
В Усть-Майском районе из-за пожара остановлена работа котельной - ИА SakhaLife.RuВ 01.45 ночи 19 февраля в поселке Югоренок Усть-Майского района вследствие возгорания произведена остановка котельной, которая находится на обслуживании работников старательской артели ООО Рудник «Дуэт».
19.02.2018 ИА SakhaLife.Ru
В Якутске задержаны потребители «спайса» - Якутское-Cаха ИАВ Якутске оперуполномоченные отдела наркоконтроля полиции и сотрудники Росгвардии задержали троих потребителей наркотического вещества «Спайс».
19.02.2018 Якутское-Cаха ИА
В Якутске пройдет Всероссийский турнир по боксу класса «А» - Министерство спортаС 22 по 25 февраля в установленном ринге на спорткомплексе «Дохсун» пройдет пятый Всероссийский турнир по боксу памяти президента Федерации бокса Республики Саха (Якутия), Заслуженного работника народного хозяйства РС(Я),
19.02.2018 Министерство спорта
Власти Якутска определили 17 ключевых проектов по развитию столичного агропояса - Администрация г.ЯкутскУвеличить инвестиции в сельское хозяйство, обеспечить жителей Якутска и пригородов качественной сельхозпродукцией,
19.02.2018 Администрация г.Якутск
Лицеисты совершили экскурсию на железнодорожную станцию в Нижнем Бестяхе - ИА SakhaLife.RuВ субботу на станции Нижний Бестях в рамках профориентационной работы проведена познавательная экскурсия для учеников 10 «а» класса Физико-технического лицея им.
19.02.2018 ИА SakhaLife.Ru