Новости города БезФормата.Ru
Якутск
Главные новости
 
Задать вопрос?

Кылаабынайа, ис санаабыт ыраас, кыайыылаахтык үлэлээн аастахпыт...

Мин 1971 сыллаахха Дьокусукайдааҕы тыа хаһаайыстыбатын техникумун бүтэрэн, ветеринарнай фельдшер идэтин ылан, Байкалов аатынан совхозка Бүтэйдээх отделениетыгар үлэбин саҕалаабытым. Ити кэмтэн ыла пенсияҕа тахсыахпар дылы үлэлээбитим.

Аҕыс сыл Бүтэйдээххэ үлэлээн бараммын, дьиэ кэргэним туругунан Дьокусукайга көһөн киирэммин үөрэммит техникуммар ветеринарнай клиникаҕа лабораннаабытым. 1982-1985 сылларга эмиэ Байкалов аатынан совхозка үүт тутааччынан үлэлээбитим.

1986 сыллаахха «Центральные электрические сети» диэн Якутскэнерго тэрилтэтигэр сүөһүнү иитэр комплекска ветеринарнай бырааһынан үлэлээбитим. Үлэлиир сирим Дьокуускайтан тэйиччи турара, онно киэҥ сылгы турар баҕата, сүөһүнү, кууруссаны иитэр фермалаахтара. Бу тэрилтэҕэ үлэбинэн салалтам Махтал суругунан наҕараадаламмытым.

Онтон Дьокуускайдааҕы ветеринарнай клиникаҕа лабораннаабытым. Манна үлэлиир кэммэр эмиэ хайҕалга эрэ сылдьыбытым. Үлэм куратор-лаборант диэн буолан, терапия, анатомия, патанатомия уруоктарын пособиенан хааччыйыы (муляж, опыттар),ону таһынан көтөрү иитэр фабрикаҕа, Племхозка баар фермаларга студеннары практикалатыы буолара. Эт комбинатыгар, халбаһы сыаҕыгар студеннар практикаланалларын кэпсэтэн тэрийэр соруктаах этим.

Дьркуускайга ЯСХТ базатыгар ветеринарнай клиника баар буолан, үөрэххэ уонна производствоҕа көмөлөөх этэ. Мин манна үөрэммит уонна кэлин үлэлээбит буоламмын, техникумҥа махталым улахан.

1968-1969 сылларга ветеринарнай клиника директорынан ветеринарнай наука кандидата, техникумҥа бастакынан наука кандидата буолбут Николай Иванович Огнев этэ. Кэргэнэ Галина Федоровна – анатомия, патанатомия преподавателэ, терапияҕа Т.Д. Каратаева, П.И. Мыреев – кэлин 1979 сыллаахха үлэлиирбэр үөрэтэллэрэ. Кэлин Д.Н. Николаева фармаколтгияҕа, М.М. Шадринова терапияҕа үөрэппитэ. Преподавателлэр бары даҕаны бэйэлэрин үөрэтэр предметтэригэр бэриниилээх дьон этилэрэ. Мин бу чулуу дьону кытта үлэлээбиппинэн, үөрэммиппинэн киэн туттабын. Кинилэр биһигини үчүгэйдик үөрэтэн, такайан ветеринар идэтин үчүгэйдик баһылыырбытыгар олук охсубуттара. Кэлин З.Е. Платонова үстэ миигин үөрэххин үрдэтин диэн этэ сылдьыбыта, билигин санаатахха, барыахха баар эбит, ону аҕам, 2 группалаах сэрии ветерана, сотору-сотору ыалдьар буолан, үөрэммэккэ хаалбытым.

1988 сыллаахха иккис оҕобун көрөр буоламмын, кэлин 2 группалаах инбэлиит буолан, пенсияҕа тахсан олоробун.

Үлэлээбит кэмнэрбин билигин наһаа үчүгэйдик саныыбын, ахтабын. Ол кэмҥэ наһаа даҕаны ыарахан үлэҕэ сылдьыбыт эбиппит! Ким да туора турбат, барытыгар бииргэ кэлэ-бара сүүрэ охсоҕун, ханнык да транспорт суох, суумкаҕын сүкпүтүнэн сатыы бара тураҕын.

Биирдэ бастаан саҥа үлэҕэ киирэн бараммын икки аҥар көстөөх сиргэ бараҕын диэн буолла. Биэкэнэ диэн учаастакка ынах матката тахсыбыт диэн буолла. Биригэдьиир ат була оҕуста. Акка бу диэн хаһан даҕаны олорботоҕум, ол гынан баран, син, дэриэбинэ оҕото буоламмын, миинээт аппын салайдаҕым дии. Биэкэнэҕэ тиийэммин ынах маткатын киллэрэн, бытыылкаҕа муус уган, сиһиттэн быалаан, арыый үрдүк муостаҕа (таҥнары) туруоран система оҥорон баран. Уоскуйан чэйдээн бараммын аппынан төттөрү Бүтэйдээхтээтим. Түүн 12 чаас саҕана бөһүөлэги буллум. Аны ол түүн ардах бөҕөтө, атым бүдүрүйэ-бүдүрүйэ, син, дьиэбэр тиийэн кэлбитим. Дьэ, ити курдук бастакы күннээх үлэм саҕаламмыта.

Ити кэмҥэ бииргэ үлэлээбит коллегаларым – Дария Павлова, Мотрена Тимофеевна Семенова, Тамара Слепцова, Ульяна Николаевна Романова, Михаил Михайлович Марков, Иван Новгородов, Ульяна Яковлевна Назарова уонна да атыттар.

Ардыгар врачтарым больничнайга эбэтэр атын биричиинэнэн кыаллыбат буоллахтарына, кинилэри солбуйан, отчуоту оҥорон эппиэтинэстээхтик үлэлиирим. Күһүн, саас ыытыллар сэллик (туберкулез), паратуберкулез вакцинацията, Өлөөн улууһугар 1969 сыллаахха сотуун (сибирскай язва) туруоҕуттан, ити ыарыылары утары вакцинациялааһын, ииримтийииттэн (бешенство) утары эмиэ вакциналыырбыт, бруцеллезка хаан ылыыта, штамм 19 вакциналааһын, атахсыт (некробактериоз) утары дезинфекциялааһын, внутримышечнай антибиотигы укуоллуурбут, сульфаниламиды иһэрдэрбит, ириҥэрбит сиринэн доруобай этигэр дылы толору быһан барммыт дезинфекциялаан бараммыт, риванол порошогу кутар этибит. Акка, ордук убаһаларга, тыйдарга уос бааһа (мыт) элбэх буолара. Ону ыалдьыбыт сиринэн хайытан ириҥэтин ыраастаан биэрэр этибит. Ону таһынан муннугар хас күн аайы КМиО4 (1:1000), фурацилин (1:5000), риванол (1:1000) натрий гидрокарбонат (2 %) суурадаһыннарынан сууйарбыт. Эрдэттэн бу ыарыыны бопсон Мытный антивирус п/к 50-100 мл хасда сиринэн абцесс тула укуол биэрэрбит. Ити барыта кыһыҥҥы кэмҥэ буолара. Тымныыны аахсыбакка ити үлэни барытын эт илиибитинэн оҥорор буоламмыт, билигин илиим сүһүөхтэрэ ыалдьаллар...

Сальмонеллезтан сылтаан кулуну кээһиини (сальмонеллезный аборт) утары вакцинация, лейкоз ыарыытыгар клиническай, аллергическай, копрологическай чинчийии түмүгүнэн хаан ылыытын серологическай бэрэбиэркэлээһин буолара.

Сүөһүгэ куйукта (оводовая инвазия) туран, ынахтар тириилэрин туһаныыга улахан охсууну оҥороро. Ол иһин күһүн, саас систэрин 3-4 % хлорофоһунан күүскэ соторбут. Ити үлэни сылын аайы оҥорор буоламмыт, бу ыарыыны эмиэ бопсубуппут.

Бу сүрүн ыарыыларга бары көхтөөхтүк үлэлээн, суох буолалларын ситиспит үөрүүбүтүн чахчы ветеринар эрэ өйдүөҕэ дии саныыбын!

Бүтэйдээххэ ол кэмҥэ килиэккэлээх кыылы иитэр ферма баара. Саһыллар элбэх төрүөҕү бирэллэрин биһигиттэн күүскэ ирдииллэрэ. Инфекционнай ыарыылары (пастереллез, сальмонеллез) утары вакцинациялааһын, инвазионнай (дефиллоботриоз), сыстыгана суох ыарыылар (самопогрызание) уонна да атын ыарыылары утары күүскэ үлэлиирбит. Саһыл атаҕын кэрбэнэр этэ. Ону ардыгар атаҕын сүһүөҕүнэн быһан, үчүгэйдик дезинфекциялаан баран, кэлин саһыл кыһыны туораабытын кэннэ забойга ыытыллара. Аһылыктарын эмиэ көрөр этим. Онно ыарыыттан өлбөтөх сүөһү этин, сылгы, сүөһү ис буотараҕын астыырга көрөн баран көҥүллүүрүм. Забой кэнниттэн тириитин харыстаан сүлэн баран охотоведы кытта государствоҕа туттарыыны кэтээн көрөрүм.

Саҥа төрөөбүт ньирэйдэргэ аҕылаан ыарыыны утары селенит натрия диэн эминэн иммунизация оҥорорбут.

Сүөһүнү, сылгыны, сибиинньэни аттааһын, ыарыыны сэрэтии сыалынан АБК и ПАБК, куртах искусственнай суогун, 12-перстнай оһоҕос экстрагын иһэрдэрбит. Сибиинньэлэргэ рожа, пастереллез, чума утары вакцинация оҥорорбут. Итини таһынан райсовет дьаһалынан көҥүл сылдьар ыттары тутан ылан укуоллуурбут.

Үлэлиирбитигэр кутуу саппыкыны уонна халааты биэрэллэрэ, онтон атынын бэйэҥ булунаҕын. Сайыннары-кыһыннары кутуу саппыкынан сылдьыбыппыт доруобуйаҕа олус охсор эбит.

Билигин санаатахха, ыарахан да үлэни үлэлээн ааспыт эбиппит биһиги ол сылларга. Эдэрбит бэрт буолан, тугу да аахсыбакка туран үлэлээбиппит түмүгэ – биир да махтала суох совхоз эстибитигэр үлэттэн тохтообуппут, саатар, паайа да суох хаалбытым.  

Хамнаспыт ол саҕана 70 солкуобай. Биһиги үлэлиир кэммитигэр сүөһү, сылгы да ахсаан өттүнэн элбэҕэ, уопсайы таһынан, кэтэххэ сибиинньэ элбэҕэ.

Бириэмэбитин аахсыбаккабыт түүнү-күнү быһа үлэлиирбит, хотоҥҥо хонон да турарбыт кэпсээн буолбат этэ. Биирдэ Байкалов аатынан совхозка М.М. Ефимов ветеринарнай врачтыырын саҕана, ынах игирэлэнэрэ биллэн, кесарево сечение эпэрээссийэтин оҥорбупутун өйдүүбүн.ньирэйдэр иккиэн туруктара үчүгэй, ынах күһүн забойга барбыта.

Ити курдук, биһиги – ол ааспыт кэм ветеринардара, доруобуйаны жа харыстаабаккабыт совхоз, республика туһугар туох-баарынан үлэлээбиппит.  Урут үлэлээн ааспыт кэмнэрим төһө даҕаны ыараханнарын иһин, бүгүн мин ол саҕана дьон ортотугар, бары биргэ үлэлээбипптинэн астынабын, үлэм өлүүтэ ситиһии, кыайыы-хотуу буолан тахсыбыта диэн астынабын! Суох буоллуннар ол наҕараадалар, тимир мэтээллэр – кылаабынайа биһиги бэйэбит ис санаабыт ыраас, кыайыылаахтык үлэлээн аастахпыт...

Бары биир идэлээхтэрбэр дьоллоох олоҕу, үлэҕитигэр ситиһиилэри баҕарабын!

 

Парасковья Михайловна Попова (Шишигина),

Мэҥэ-Хаҥалас улууһун Байкалов аатынан совхоһун ветеринарнай фельдшерэ          

Скрябиннар дьиэ кэргэннэрэ – ветеринардар династиялара - Департамент ветеринарии РС(Я)  Ветеринарнай сулууспа Саха сиригэр тэриллибитэ 120 сылыгар биһиги улууспутугар «Ким да умнуллубат, туох да симэлийбэт» диэн бэргэн этиини туоһулаан,
08.12.2017 Департамент ветеринарии РС(Я)
МЧС напоминает правила поведения при пожарах - МЧС Республики Саха (Якутия)Пожар – это всегда беда. Однако не все знают элементарные правила поведения в случае пожара.
16.12.2017 МЧС Республики Саха (Якутия)
По факту обнаружения тел при тушении пожара в Чурапчинском районе Якутии проводится процессуальная проверка - Следственный комитетФото с места происшествия 15 декабря 2017 года  около 21 часа в Чурапчинский межрайонный следственный отдел СУ СК России по Республике Саха (Якутия)  поступило сообщение об обнаружении двух тел   на пепелище пожара в
16.12.2017 Следственный комитет
В дежурную часть ОМВД России по Ленскому району поступило сообщение о том, что из гаража, расположенного по ул.Ленина, неизвестным похищена бензопила «Штиль».
16.12.2017 ИА SakhaLife.Ru
МЧС: не допускайте выезд автотранспорта на лед до официального открытия ледовых переправ! - МЧС Республики Саха (Якутия)В настоящее время на водных объектах республики происходит устойчивое ледообразование.
16.12.2017 МЧС Республики Саха (Якутия)
В дежурную часть ОМВД России по Ленскому району поступило сообщение о том, что из гаража, расположенного по ул.Ленина, неизвестным похищена бензопила «Штиль».
16.12.2017 МВД Республики Саха (Якутия)
В ходе проведения оперативно-розыскного мероприятия сотрудниками отделения по контролю за оборотом наркотиков ОМВД России по Алданскому району в салоне автомобиля «Тойота» было обнаружено и изъято наркотическое средство
16.12.2017 МВД Республики Саха (Якутия)
Раскрыта кража в ЦУМе - ИА SakhaLife.RuМинувшим днем нарядом группы задержания Якутского ОВО Росгвардии была получена ориентировка о совершении кражи двух оптических прицелов с прилавка павильона торгового центра «ЦУМ», расположенного по улице Курашова.
15.12.2017 ИА SakhaLife.Ru
МЧС напоминает правила поведения при пожарах - МЧС Республики Саха (Якутия)Пожар – это всегда беда. Однако не все знают элементарные правила поведения в случае пожара.
16.12.2017 МЧС Республики Саха (Якутия)
МЧС: не допускайте выезд автотранспорта на лед до официального открытия ледовых переправ! - МЧС Республики Саха (Якутия)В настоящее время на водных объектах республики происходит устойчивое ледообразование.
16.12.2017 МЧС Республики Саха (Якутия)
По факту обнаружения тел при тушении пожара в Чурапчинском районе Якутии проводится процессуальная проверка - Следственный комитетФото с места происшествия 15 декабря 2017 года  около 21 часа в Чурапчинский межрайонный следственный отдел СУ СК России по Республике Саха (Якутия)  поступило сообщение об обнаружении двух тел   на пепелище пожара в
16.12.2017 Следственный комитет
В Якутии произошло 7 пожаров - ИА SakhaLife.RuИнформация о техногенных пожарах, произошедших на территории Республики Саха (Якутия):
16.12.2017 ИА SakhaLife.Ru
Инкассатор погиб в ДТП в Чульмане - ИА SakhaLife.Ru15 декабря около 17 часов на 402–м километре федеральной автодороги «Лена» в районе п. Чульман водитель 1963 г.р.
15.12.2017 ИА SakhaLife.Ru
В дежурную часть ОМВД России по Ленскому району поступило сообщение о том, что из гаража, расположенного по ул.Ленина, неизвестным похищена бензопила «Штиль».
16.12.2017 МВД Республики Саха (Якутия)
Сэмэн Данилов төрөөбүтэ 100 сыла. Саха литературата – Москубаҕа - Министерство культурыБу күннэргэ Москуба куоракка саха норуодунай бэйиэтэ Семён Петрович Данилов төрөөбүтэ 100 сылыгар аналлаах тэрээһиннэр үрдүк көтөҕүллүүлээхтик, элбэх суруйааччы кыттыылаах аастылар.
16.12.2017 Министерство культуры
100-летие Семёна Данилова. Литературные встречи в Москве - Министерство культурыВ Центральном доме литераторов в Москве состоялось совместное заседание секретариата Союза писателей России и Правления Союза писателей Якутии.
16.12.2017 Министерство культуры
Image title - Президент РС(Я) Егор Борисов15 ДЕКАБРЯ в павильоне Центрального выставочного комплекса «Экспоцентр» состоялась торжественная церемония открытия Дней Республики Саха (Якутия) в Москве.
16.12.2017 Президент РС(Я) Егор Борисов
В Москве начались схватки сильнейших мас-рестлеров планеты – финальный этап Кубка мира - Администрация Правительства и Президента РС(Я)На финальный этап Кубка мира мас-рестлингу заявились 160 спортсменов из 28 стран мира.
16.12.2017 Администрация Правительства и Президента РС(Я)
O Центре спортивной медицины и реабилитации - Министерство спортаВ современном спорте система подготовки спортсменов высокого класса включает в себя множество компонентов, взаимосвязанных между собой.
15.12.2017 Министерство спорта
Соревновательный процесс усовершенствуют – конференция Всероссийской федерации мас-рестлинга - Администрация Правительства и Президента РС(Я)13 декабря в Москве на конференции Всероссийской федерации мас-рестлинга обсудили перспективы развития национального вида спорта.
14.12.2017 Администрация Правительства и Президента РС(Я)
Айталина Соколова: Указ главы о борьбе с нелегальным бизнесом сократит теневую занятость
Сегодня штрафные санкции за незаконную предпринимательскую деятельность по извлечению прибыли в отношении незарегистрированных должным образом граждан — мизерные.
Газета Якутия
Речпорт и К° без конкретики - Газета Якутия
Речпорт и К° без конкретики
Что заявили новые владельцы ХК "Якутский речной порт" Признаться, идя на брифинг, посвященный теме продажи Холдинговой компании «Якутский речной порт» группе компаний «Старвей»,
Газета Якутия
Историческая память: В Якутске презентовали третье издание справочника о почетных гражданах города
В год 385-летия столицы республики вышло в свет третье издание библиографического справочника «Почетные граждане города Якутска».
Газета Якутия
В Москве в рамках Дней Якутии проходит первая выставка шерстистого носорога Саши - Администрация Правительства и Президента РС(Я)Первая выставка шерстистого носорога из Якутии проходит в столице в рамках Дней Якутии в Москве.
16.12.2017 Администрация Правительства и Президента РС(Я)
Large 2 - Президент РС(Я) Егор Борисов15 ДЕКАБРЯ спикер верхней палаты российского парламента Валентина Матвиенко, комментируя итоги «Часа субъекта» в Совете Федерации, посвященного Якутии, выделила достижения и перспективные вопросы региона.
16.12.2017 Президент РС(Я) Егор Борисов
Image title - Президент РС(Я) Егор Борисов15 ДЕКАБРЯ в павильоне Центрального выставочного комплекса «Экспоцентр» состоялась торжественная церемония открытия Дней Республики Саха (Якутия) в Москве.
16.12.2017 Президент РС(Я) Егор Борисов
Large 33 - Президент РС(Я) Егор Борисов15 ДЕКАБРЯ на брифинге по итогам «Часа субъекта» в Совете Федерации ФС РФ Глава РС(Я) Егор Борисов по просьбе журналистов прокомментировал новость об официальном назначении даты выборов Президента России.
16.12.2017 Президент РС(Я) Егор Борисов
Large d25b8381 - Президент РС(Я) Егор Борисов14 ДЕКАБРЯ Глава Республики Саха (Якутия) Егор Борисов принял участие и выступил на сессии Международного дискуссионного клуба «Валдай» «Поворот России на Восток: следующее десятилетие».
15.12.2017 Президент РС(Я) Егор Борисов