Новости города БезФормата.Ru
Якутск
Главные новости
 
Задать вопрос?

Булуҥҥа – Булчут күнэ

игры охотников (4) - Якутское-Cаха ИА
Булуҥҥа – Булчут күнэ - Якутское-Cаха ИА
Булуҥҥа – Булчут күнэ - Якутское-Cаха ИА
Булуҥҥа – Булчут күнэ - Якутское-Cаха ИА
Фото: ysia.ru

Булчут күнүн чэрчитинэн, өбүгэлэрбит үгэстэрин сөргүтэн, биир ый устатыгар араас таһымнаах тэрээһиннэр өрөспүүбүлүкэ үрдүнэн ыытыллыбыттара олус кэрэхсэбиллээх.

Тиксиигэ буухтаҕа “Булчуттар оонньуулара” диэн күрэхтэһии олус сэргэхтик ыытылынна. Барыта биэс хамаанда күөн көрүстэ. “Хотой” диэн ааттаах хамаанда уолаттара оонньуу үгүс көрүҥнэригэр иннилэрин кимиэхэ да биэрбэккэ бастыыр өрөгөйүн биллилэр. Иккис миэстэни Тиксии-3 байыаннай чаас хамаандата ылла. Үһүс бириистээх миэстэҕэ “Северные волки” хамаанда таҕыста.

Бу да сырыыга ойбон алларыытын уонна быйыл саҥа киирбит “Хомуур хапсаҕайы”  кыттааччылар да, көрөөччүлэр да улаханнык биһирээтилэр, астыннылар. Ойбон алларыытыгар былырыын саамай үчүгэй бириэмэни көрдөрбүт байыаннай чаас уолаттара быйылгы да инники күөҥҥэ таҕыстылар. Онтон дьон долгуйа кэтэспит “Хомуур хапсаҕайа” бүтэһик түһүмэҕинэн буолла. Манна хамаандалар бары туох баар күүстэрин-уохтарын ууран туран кииристилэр. Көрөөччүлэр күөмэйдэрэ бүтүөр диэри ыһыытастылар-хаһыытастылар. Оннук ньиргитэн олорор ыалдьааччылардаах түһүлгэҕэ уолаттар үчүгэй бырахсыылары, албастары көрдөрдүлэр, эрбии тииһин курдук бары да эгил-тэгил кииристилэр, тириттилэр-хоруттулар. Дьэ, ити курдук абытайдаах эриһиилээх киирсии түмүгүнэн “Хотой” хамаанда кыайыылааҕынан таҕыста.

Булуҥҥа «Булчуттар оонньууларын» аан бастакынан көҕүлээбит, тэрийбит Иван Моисеенко бу да сырыыга оонньууну бэйэтэ иилээн-саҕалаан ыытта. “Күрэскэ булчуттарга сыһыана суох көрүҥнэри киллэрбиккит” диэн итэҕэстэри ыйааччыларга кини маннык хоруйдаата.

Булка сылдьан араас быһыыга-майгыга түбэһии элбэх буоллаҕа. Онон бу күрэскэ булчуттар олохторугар туһалаах буоллун диэн араас көрүҥнэри киллэрбиппит. Тэрээһин да аатыгар ол этиллэ сылдьар. Аны туран, атын оройуоннарга, өрөспүүбүлүкэҕэ бу бэлиэ күҥҥэ анаан тэрээһин бөҕө ыытыллар. Биһиги онтон туора туруо суохтаахпыт диэн, улууспутугар “Булчуттар оонньууларын” тэрийбиппит. Бастаан “Арктика Майааҕа” хаһыаты кытта 2012 сыллаахха тэҥҥэ үлэлэһэн, булчуттар хаартыскаларын хаһыакка бэчээттээбиппит. Булчуттарга аналлаах тэрээһиннэр мантан саҕаламмыттара. 2013 сыллаахха булчуттарбытыгар анаан күрэхтэһиини ыыппыппыт. Манна баҕалаах уонна булт билиэттээх дьон кэлэн кыттыбыттара. 2014 сылтан “Булчуттар оонньуулара” Булуҥҥа, дьэ, дьиҥнээхтик олоҕурбута. Тэрийэн саҕалыырбытыгар, ханна да буоларын курдук, ыарахаттары үп өттүгэр көрсүбүппүт. Ол да буоллар, күн бүгүҥҥэ диэри “Булуҥнааҕы”, “Приморскайдааҕы”, “Таймылыырдааҕы”, “Бороҕоннооҕу” МУТ, “Айхал” Тиксиитээҕи этно-култуура киинэ, култуура-спорт комплекса көмөлөһөр буоланнар, оонньуу үгэс быһыытынан сылын аайы ыытыллар. Быйыл бу төрдүс төгүлүн тэрийдибит , — диэн кэпсээтэ.

Кини кэнники кэмҥэ, бу тэрилтэлэр үлэһиттэрэ бэйэлэрэ тэрийээччи курдук буолан эрэллэрин хайгыыр. Ол курдук, КСК тренерскэй састааба куруук көмөлөһөр, куоталаһыы көрүҥнэригэр туттар малларынан хааччыйар. Онтон “Айхал” үлэһиттэрэ күрэхтэһии тэрээһинигэр анаан дьиэлэрин туран биэрэллэр.

Маны сэргэ, улуус киэн туттар булчуттара күрэхтэһиини наһаа кэтэһэллэрин биллэрэр буолбуттар. Кинилэр кэлэн анаан-минээн көрөллөрө, хамаандаларга ыалдьаллара улахан өйөбүл буоларын бэлиэтиир. Онтон эдэр ыччат бэйэтин баҕа өттүнэн оонньууга кыттара үксээн иһэрэ барыларын да улаханнык үөрдэрин этэр. Итинтэн да көстөрүнэн, күрэхтэһиигэ кыттааччы, бу тэрээһини сэргээччи элбээн иһэрэ мээнэҕэ буолбатаҕын туоһулуур.

Булуҥ булчуттар, балыксыттар дойдулара

Айылҕа харыстабылын инспекцията иһитиннэрбитинэн, Булуҥ улууһун үрдүнэн быһа холуйан 1000-ан тахса булчут баар. Биллэрин курдук, улуус тыа хаһаайыстыбатынан, таба иитиитинэн дьарыктанар. Хомойуох иһин, улахан хоромньуну ыстаадаларга адьырҕалар оҥороллор. Биир бөрө сылга 100-эн тахса табаны тардыан сөп. Онуоха бу адьырҕа оҕолорун үөрэтээри, биир күҥҥэ уонтан тахсалыы табаны охторуон сөп диэн улуус тыатын хаһаайыстыбатын зоотехнига Константин Слепцов этэр. Санаан көрүҥ, бу ардай аһыылаах тыа хаһаайыстыбатын сайдыытыгар содулун!

Түөрт сыл анараа өттүгэр, улуус үрдүнэн биир сыл иһигэр бөрө 1800 табаны тардыбыт. Онтон кэнники үс сылтан бэттэх, сылын аайы 700 курдук таба суох буолара чуолкайдаммыт. Хаһаайыстыбалар бэйэлэрин күүстэринэн бөрөнү бултаан, ахсаанын сүрдээҕин аччаппыттар. Исписэлиис этэринэн, Сэбиэскэй былаас саҕана таба турар сиригэр тыатааҕы уонна бөрө олох чугаһынан суох буолуохтаах диэн ирдэбил баар эбит. Онно анаан анал ньыма баар эбит. Ол билигин тутуһуллубат буолан, 2010 сыллаахха адьырҕа кыыл ахсаана өрөспүүбүлүкэ үрдүнэн эмискэ аһара улааппыт.

Биллэн турар, бөрөнү сууһарарга араас дьаһал ылыллар. Манна булчуттар көмөлөрө улахан оруоллаах. Кинилэр тиһиктээхтик бултаһар буоланнар адьырҕаны аһара мэнээктэппэттэр. Маныаха улууспут хас биирдии нэһилиэгэ улахан булчуттардааҕар махтаныах кэриҥнээхпит. Холобур, Хара Уулаах олохтоох булчута Ярослав Захаров аҥардас бу сыл тохсунньу ый түмүгүнэн түөрт бөрөнү сууһарбыт. Былырыын сыл түмүгүнэн кини “Ямаха” снегоходунан наҕараадаламмыта. Эмиэ былырыын Бороҕон нэһилиэгин олохтооҕо Сергей Стручков үчүгэй булчут буолан, дьокутаат Иван Андреевтан “Волчатник” диэн бирииһи туппута, “Буран” снегоходунан наҕараадаламмыта. Кини бултаабытын тухары 280-тан тахса бөрөнү сууһарбыт. 2013 сыллаахха “Булчуттар күннэригэр” Күһүүртэн орто саастаах булчуттарга киирсэр Дьулустаан Никитин бөрөнү бултааһыҥҥа өрөспүүбүлүкэҕэ үһүс миэстэни ылбыта, Ил Дархантан бириэмийэлэммитэ.

Дьокутаан Иван Андреев былырыын кэлэ сылдьан: “ Ярослав Захаров, Дьулустаан Никитин уонна Сергей Стручков курдук өрөспүүбүлүкэҕэ биллэр, киэҥ туттар булчуттардаахпытын куруук өрө тута сылдьыахтаахпыт. Күһүүргэ Григорий Степанов диэн “Байанай” ТХПК булчута кыыл табалаан, Күһүүр нэһилиэгин оҕо саадын, оскуолатын хааччыйар. Бу улахан сыралаах үлэ түмүгэ. Хайҕаныан эрэ наада. Улууска кинилэри сэргэ элбэх үчүгэй булчут баар. Кинилэри хайаан да өйүөхтээхпит, онно төһүү күүһүнэн “Булчут оонньуулара” буолуохтаахтар ”, – диэн бэлиэтээбитэ.

Билиҥҥитэ өрөспүүбүлүкэҕэ ыытыллар “Булчуттар оонньууларыгар” биһиги улуустан ким да кыттыыны ыла илик. Кэлэр сылларга былааннар, толкуйдар бааллар. Ол, оонньуу улууска киэҥ биһирэбили ылбытын кэннэ, өрөспүүбүлүкэтээҕи күрэс балаһыанньатынан ыытыллыаҕын, онтон көрөн анаан үчүгэй, бигэ тирэхтээх хамаанда бэлэмнээн, киэҥ араҥаҕа тахсыахтарын баҕаралларын тэрийээччилэр этэллэр. Ыра санаа олоххо киирэригэр нэһилиэк дьаһалталарыттан саҕалаан улус дьаһалтатыгар тиийэ көмө-өйөбүл буолалларыгар эрэнэллэрин биллэрэллэр.

Хара-Уулаах нэһилиэгин булчута Ярослав Захаров :

Улууспутугар “Булчуттар оонньуулара” баар буолбута хайҕа ллаах . Кыһыҥҥы кэм кэнниттэн, тэрээһиҥҥэ дьон тоҕуоруһа муста ра, көрсөн кэпсэтэрэ, уопут атастаһара туох куһаҕаннаах буолуоҕай. Мин бэйэбин өйдүөхпүттэн булка сылдьабын. М аҥнайгы саам туоһапка этэ. Аҕам, эһэм, өбүгэлэрим бары булчут дьон . О нон кинилэр суолларын сал г ыы сылдьабын. Улахан булка тахсарбын туохтааҕар да ордоробун. Тиксии бөһүөлэгэр баар булчуттарга этиэм этэ, адьырҕа кыыл (бөрө) суолун көрдүгүт эрэ бултаһа сатааҥ диэн. Биир идэлээх табаарыстарб ын бэлиэ күнүнэн эҕэрдэ лиибин . Т ус олохтору н ситиһии арыаллаатын, байанайдаах буоллунар!

1 из 5

 

10 семей получили ключи от новых квартир в Якутске - YakutiaMedia.RuРанее они проживали в аварийных домах 19 августа, YakutiaMedia. 10 семей, ранее проживавших в аварийных домах, получили сегодня ключи от новых квартир в городе Якутске.
19.08.2017 YakutiaMedia.Ru
17 метров горных выработок и 10,4 тыс. м3 воды - хроника работ на руднике "Мир" в Якутии - YakutiaMedia.RuРиск для хода спасательной операции и жизни спасателей по-прежнему представляет угроза неконтролируемого спуска накопившейся на дне карьера 19 августа, YakutiaMedia.
19.08.2017 YakutiaMedia.Ru
1SHA1447.jpg - Администрация г.ЯкутскГлава Якутска Айсен Николаев 19 августа совершил традиционный объезд, в ходе которого проверил ремонт дорог, социальных объектов и реализацию проекта «Формирование комфортной городской среды» на территории городского округа.
19.08.2017 Администрация г.Якутск
Уус Алдан улууһун Суотту нэһилиэгэр саҥа оскуола тутуута са±аланна - Государственное Собрание РС(Я)Суоттуга 1975 сыллаахха тутуллубут мас оскуола эргэрэн, т үө рт сыллаа ҕ ыта саахалланар туруктаах объегынан билиниллибитэ .
19.08.2017 Государственное Собрание РС(Я)
Абитуриенты зачислены на целевое обучение в ВУЗах Якутии - ИА SakhaLife.Ru18 августа 2017 года под председательством Министра образования и науки Республики Саха (Якутия) Владимира Анатольевича Егорова состоялось заседание Республиканской приемной комиссии по набору абитуриентов на целевое обу
19.08.2017 ИА SakhaLife.Ru
Вода может вновь хлынуть в рудник "Мир" в Якутии - YakutiaMedia.RuСейчас специалисты работают над решением этой проблемы 18 августа, YakutiaMedia.
18.08.2017 YakutiaMedia.Ru
Фото страницы - Министерство образования РС(Я)Сегодня, 18 августа 2017 г. на площади Ленина г. Якутсука прошла Республиканская выставка-конкурс достижений юных опытников сельского хозяйства «Урожай - 2017».
19.08.2017 Министерство образования РС(Я)
В Якутии объявлен месячник по снижению детского травматизма на дорогах - Министерство транспортаПо распоряжению правительства РС(Я) в республике проводится месячник по обеспечению безопасности дорожного движения для предупреждения детского дорожно-транспортного травматизма.
18.08.2017 Министерство транспорта
Вода может вновь хлынуть в рудник "Мир" в Якутии - YakutiaMedia.RuСейчас специалисты работают над решением этой проблемы 18 августа, YakutiaMedia.
18.08.2017 YakutiaMedia.Ru
В Якутии растет число ДТП - YakutiaMedia.RuВсего с начала года зарегистрировано 584 аварий 19 августа, YakutiaMedia.
19.08.2017 YakutiaMedia.Ru
Спасатели расчистили 71 метр горных выработок на горизонте 210 рудника «Мир» - YakutiaMedia.RuУровень воды в стволе шахты на 12.00 находился на отметке – 275.7 м 19 августа, YakutiaMedia.
19.08.2017 YakutiaMedia.Ru
Педагоги обсудили вопросы художественного образования в системе дошкольного и начального образования - Министерство образования РС(Я)По инициативе первого Президента Республики Саха (Якутия) Михаила Ефимовича Николаева 13- 15 августа 2017 года в МБНОУ «Октемский научно-образовательный центр» прошел Форум учителей музыки и изобразительного искусства Ре
19.08.2017 Министерство образования РС(Я)
Гости Форума учителей музыки и ИЗО поделились впечатлениями - Министерство образования РС(Я)В работе форума учителей музыки и изобразительного искусства “Музыкальное и художественное образование – путь к успеху” приняли участие не только педагоги республики,
19.08.2017 Министерство образования РС(Я)
Фото страницы - Министерство образования РС(Я)Сегодня, 18 августа 2017 г. на площади Ленина г. Якутсука прошла Республиканская выставка-конкурс достижений юных опытников сельского хозяйства «Урожай - 2017».
19.08.2017 Министерство образования РС(Я)
Посреди нигде - Газета Якутия
Посреди нигде
Сказка о бесконечном потенциале Недавно в Якутске приземлился чартер с японскими туристами из Токио.
Газета Якутия
Республиканскому форуму приемных родителей — 5 лет
17-20 августа в г. Якутске пройдет ежегодный Республиканский форум приемных родителей «Семья - наш теплый дом».
Эхо столицы
Про лайфвкайферов и людей
Цитатки из вконташи, как бизнес-план Они учат счастью, но сами глубоко несчастны.
Газета Якутия
В подмосковном Алабино в финале военно-спортивной игры «Победа» республику представляют Батаринские кадеты - Министерство образования РС(Я)В подмосковном Алабино идут соревнования финала военно-спортивной игры «Победа», преемницы популярной в свое время «Зарницы».
19.08.2017 Министерство образования РС(Я)
Впервые в истории Якутии: матчи между командами национальных общин - SakhaPress.RuРИГ SAKHAPRESS.RU 10 команд, представляющие 10 национальных общин, участвуют в благотворительном футбольном турнире – первом в истории Якутии.
19.08.2017 SakhaPress.Ru
Соколов - Якутское-Cаха ИААртем Соколов, родившийся в пригороде Якутска Мархе, два года назад переехал в Москву, поступив в футбольную школу «Чертаново».
19.08.2017 Якутское-Cаха ИА
Паромные страсти - Газета Якутия
Паромные страсти
Кто наведет порядок на алданской переправе? Летом жителей Оймяконского и Томпонского районов отделяют от выхода на транспортные артерии запада и востока страны две переправы.
Газета Якутия
Айаал Лазарев примет участие в чемпионате мира по вольной борьбе
Якутский борец в супертяжелом весе Айаал Лазарев вошел в состав сборной Кыргызстана для участия в чемпионате мира, который пройдет 21-26 августа в Париже.
Газета Якутия
Василий Егоров выступит на чемпионате мира по боксу в Германии
Лидер сборной России по боксу в суперлегком весе Василий Егоров готовится выступить на чемпионате мира, который пройдет с 25 августа по 3 сентября в городе Гамбурге.
Газета Якутия
10 семей получили ключи от новых квартир в Якутске - YakutiaMedia.RuРанее они проживали в аварийных домах 19 августа, YakutiaMedia. 10 семей, ранее проживавших в аварийных домах, получили сегодня ключи от новых квартир в городе Якутске.
19.08.2017 YakutiaMedia.Ru
17 метров горных выработок и 10,4 тыс. м3 воды - хроника работ на руднике "Мир" в Якутии - YakutiaMedia.RuРиск для хода спасательной операции и жизни спасателей по-прежнему представляет угроза неконтролируемого спуска накопившейся на дне карьера 19 августа, YakutiaMedia.
19.08.2017 YakutiaMedia.Ru
1SHA1447.jpg - Администрация г.ЯкутскГлава Якутска Айсен Николаев 19 августа совершил традиционный объезд, в ходе которого проверил ремонт дорог, социальных объектов и реализацию проекта «Формирование комфортной городской среды» на территории городского округа.
19.08.2017 Администрация г.Якутск
Вода может вновь хлынуть в рудник "Мир" в Якутии - YakutiaMedia.RuСейчас специалисты работают над решением этой проблемы 18 августа, YakutiaMedia.
18.08.2017 YakutiaMedia.Ru
Уус Алдан улууһун Суотту нэһилиэгэр саҥа оскуола тутуута са±аланна - Государственное Собрание РС(Я)Суоттуга 1975 сыллаахха тутуллубут мас оскуола эргэрэн, т үө рт сыллаа ҕ ыта саахалланар туруктаах объегынан билиниллибитэ .
19.08.2017 Государственное Собрание РС(Я)