Новости города БезФормата.Ru
Якутск
Главные новости
 
Задать вопрос?

Булуҥҥа – Булчут күнэ

игры охотников (4) - Якутское-Cаха ИА
Булуҥҥа – Булчут күнэ - Якутское-Cаха ИА
Булуҥҥа – Булчут күнэ - Якутское-Cаха ИА
Булуҥҥа – Булчут күнэ - Якутское-Cаха ИА
Фото: ysia.ru

Булчут күнүн чэрчитинэн, өбүгэлэрбит үгэстэрин сөргүтэн, биир ый устатыгар араас таһымнаах тэрээһиннэр өрөспүүбүлүкэ үрдүнэн ыытыллыбыттара олус кэрэхсэбиллээх.

Тиксиигэ буухтаҕа “Булчуттар оонньуулара” диэн күрэхтэһии олус сэргэхтик ыытылынна. Барыта биэс хамаанда күөн көрүстэ. “Хотой” диэн ааттаах хамаанда уолаттара оонньуу үгүс көрүҥнэригэр иннилэрин кимиэхэ да биэрбэккэ бастыыр өрөгөйүн биллилэр. Иккис миэстэни Тиксии-3 байыаннай чаас хамаандата ылла. Үһүс бириистээх миэстэҕэ “Северные волки” хамаанда таҕыста.

Бу да сырыыга ойбон алларыытын уонна быйыл саҥа киирбит “Хомуур хапсаҕайы”  кыттааччылар да, көрөөччүлэр да улаханнык биһирээтилэр, астыннылар. Ойбон алларыытыгар былырыын саамай үчүгэй бириэмэни көрдөрбүт байыаннай чаас уолаттара быйылгы да инники күөҥҥэ таҕыстылар. Онтон дьон долгуйа кэтэспит “Хомуур хапсаҕайа” бүтэһик түһүмэҕинэн буолла. Манна хамаандалар бары туох баар күүстэрин-уохтарын ууран туран кииристилэр. Көрөөччүлэр күөмэйдэрэ бүтүөр диэри ыһыытастылар-хаһыытастылар. Оннук ньиргитэн олорор ыалдьааччылардаах түһүлгэҕэ уолаттар үчүгэй бырахсыылары, албастары көрдөрдүлэр, эрбии тииһин курдук бары да эгил-тэгил кииристилэр, тириттилэр-хоруттулар. Дьэ, ити курдук абытайдаах эриһиилээх киирсии түмүгүнэн “Хотой” хамаанда кыайыылааҕынан таҕыста.

Булуҥҥа «Булчуттар оонньууларын» аан бастакынан көҕүлээбит, тэрийбит Иван Моисеенко бу да сырыыга оонньууну бэйэтэ иилээн-саҕалаан ыытта. “Күрэскэ булчуттарга сыһыана суох көрүҥнэри киллэрбиккит” диэн итэҕэстэри ыйааччыларга кини маннык хоруйдаата.

Булка сылдьан араас быһыыга-майгыга түбэһии элбэх буоллаҕа. Онон бу күрэскэ булчуттар олохторугар туһалаах буоллун диэн араас көрүҥнэри киллэрбиппит. Тэрээһин да аатыгар ол этиллэ сылдьар. Аны туран, атын оройуоннарга, өрөспүүбүлүкэҕэ бу бэлиэ күҥҥэ анаан тэрээһин бөҕө ыытыллар. Биһиги онтон туора туруо суохтаахпыт диэн, улууспутугар “Булчуттар оонньууларын” тэрийбиппит. Бастаан “Арктика Майааҕа” хаһыаты кытта 2012 сыллаахха тэҥҥэ үлэлэһэн, булчуттар хаартыскаларын хаһыакка бэчээттээбиппит. Булчуттарга аналлаах тэрээһиннэр мантан саҕаламмыттара. 2013 сыллаахха булчуттарбытыгар анаан күрэхтэһиини ыыппыппыт. Манна баҕалаах уонна булт билиэттээх дьон кэлэн кыттыбыттара. 2014 сылтан “Булчуттар оонньуулара” Булуҥҥа, дьэ, дьиҥнээхтик олоҕурбута. Тэрийэн саҕалыырбытыгар, ханна да буоларын курдук, ыарахаттары үп өттүгэр көрсүбүппүт. Ол да буоллар, күн бүгүҥҥэ диэри “Булуҥнааҕы”, “Приморскайдааҕы”, “Таймылыырдааҕы”, “Бороҕоннооҕу” МУТ, “Айхал” Тиксиитээҕи этно-култуура киинэ, култуура-спорт комплекса көмөлөһөр буоланнар, оонньуу үгэс быһыытынан сылын аайы ыытыллар. Быйыл бу төрдүс төгүлүн тэрийдибит , — диэн кэпсээтэ.

Кини кэнники кэмҥэ, бу тэрилтэлэр үлэһиттэрэ бэйэлэрэ тэрийээччи курдук буолан эрэллэрин хайгыыр. Ол курдук, КСК тренерскэй састааба куруук көмөлөһөр, куоталаһыы көрүҥнэригэр туттар малларынан хааччыйар. Онтон “Айхал” үлэһиттэрэ күрэхтэһии тэрээһинигэр анаан дьиэлэрин туран биэрэллэр.

Маны сэргэ, улуус киэн туттар булчуттара күрэхтэһиини наһаа кэтэһэллэрин биллэрэр буолбуттар. Кинилэр кэлэн анаан-минээн көрөллөрө, хамаандаларга ыалдьаллара улахан өйөбүл буоларын бэлиэтиир. Онтон эдэр ыччат бэйэтин баҕа өттүнэн оонньууга кыттара үксээн иһэрэ барыларын да улаханнык үөрдэрин этэр. Итинтэн да көстөрүнэн, күрэхтэһиигэ кыттааччы, бу тэрээһини сэргээччи элбээн иһэрэ мээнэҕэ буолбатаҕын туоһулуур.

Булуҥ булчуттар, балыксыттар дойдулара

Айылҕа харыстабылын инспекцията иһитиннэрбитинэн, Булуҥ улууһун үрдүнэн быһа холуйан 1000-ан тахса булчут баар. Биллэрин курдук, улуус тыа хаһаайыстыбатынан, таба иитиитинэн дьарыктанар. Хомойуох иһин, улахан хоромньуну ыстаадаларга адьырҕалар оҥороллор. Биир бөрө сылга 100-эн тахса табаны тардыан сөп. Онуоха бу адьырҕа оҕолорун үөрэтээри, биир күҥҥэ уонтан тахсалыы табаны охторуон сөп диэн улуус тыатын хаһаайыстыбатын зоотехнига Константин Слепцов этэр. Санаан көрүҥ, бу ардай аһыылаах тыа хаһаайыстыбатын сайдыытыгар содулун!

Түөрт сыл анараа өттүгэр, улуус үрдүнэн биир сыл иһигэр бөрө 1800 табаны тардыбыт. Онтон кэнники үс сылтан бэттэх, сылын аайы 700 курдук таба суох буолара чуолкайдаммыт. Хаһаайыстыбалар бэйэлэрин күүстэринэн бөрөнү бултаан, ахсаанын сүрдээҕин аччаппыттар. Исписэлиис этэринэн, Сэбиэскэй былаас саҕана таба турар сиригэр тыатааҕы уонна бөрө олох чугаһынан суох буолуохтаах диэн ирдэбил баар эбит. Онно анаан анал ньыма баар эбит. Ол билигин тутуһуллубат буолан, 2010 сыллаахха адьырҕа кыыл ахсаана өрөспүүбүлүкэ үрдүнэн эмискэ аһара улааппыт.

Биллэн турар, бөрөнү сууһарарга араас дьаһал ылыллар. Манна булчуттар көмөлөрө улахан оруоллаах. Кинилэр тиһиктээхтик бултаһар буоланнар адьырҕаны аһара мэнээктэппэттэр. Маныаха улууспут хас биирдии нэһилиэгэ улахан булчуттардааҕар махтаныах кэриҥнээхпит. Холобур, Хара Уулаах олохтоох булчута Ярослав Захаров аҥардас бу сыл тохсунньу ый түмүгүнэн түөрт бөрөнү сууһарбыт. Былырыын сыл түмүгүнэн кини “Ямаха” снегоходунан наҕараадаламмыта. Эмиэ былырыын Бороҕон нэһилиэгин олохтооҕо Сергей Стручков үчүгэй булчут буолан, дьокутаат Иван Андреевтан “Волчатник” диэн бирииһи туппута, “Буран” снегоходунан наҕараадаламмыта. Кини бултаабытын тухары 280-тан тахса бөрөнү сууһарбыт. 2013 сыллаахха “Булчуттар күннэригэр” Күһүүртэн орто саастаах булчуттарга киирсэр Дьулустаан Никитин бөрөнү бултааһыҥҥа өрөспүүбүлүкэҕэ үһүс миэстэни ылбыта, Ил Дархантан бириэмийэлэммитэ.

Дьокутаан Иван Андреев былырыын кэлэ сылдьан: “ Ярослав Захаров, Дьулустаан Никитин уонна Сергей Стручков курдук өрөспүүбүлүкэҕэ биллэр, киэҥ туттар булчуттардаахпытын куруук өрө тута сылдьыахтаахпыт. Күһүүргэ Григорий Степанов диэн “Байанай” ТХПК булчута кыыл табалаан, Күһүүр нэһилиэгин оҕо саадын, оскуолатын хааччыйар. Бу улахан сыралаах үлэ түмүгэ. Хайҕаныан эрэ наада. Улууска кинилэри сэргэ элбэх үчүгэй булчут баар. Кинилэри хайаан да өйүөхтээхпит, онно төһүү күүһүнэн “Булчут оонньуулара” буолуохтаахтар ”, – диэн бэлиэтээбитэ.

Билиҥҥитэ өрөспүүбүлүкэҕэ ыытыллар “Булчуттар оонньууларыгар” биһиги улуустан ким да кыттыыны ыла илик. Кэлэр сылларга былааннар, толкуйдар бааллар. Ол, оонньуу улууска киэҥ биһирэбили ылбытын кэннэ, өрөспүүбүлүкэтээҕи күрэс балаһыанньатынан ыытыллыаҕын, онтон көрөн анаан үчүгэй, бигэ тирэхтээх хамаанда бэлэмнээн, киэҥ араҥаҕа тахсыахтарын баҕаралларын тэрийээччилэр этэллэр. Ыра санаа олоххо киирэригэр нэһилиэк дьаһалталарыттан саҕалаан улус дьаһалтатыгар тиийэ көмө-өйөбүл буолалларыгар эрэнэллэрин биллэрэллэр.

Хара-Уулаах нэһилиэгин булчута Ярослав Захаров :

Улууспутугар “Булчуттар оонньуулара” баар буолбута хайҕа ллаах . Кыһыҥҥы кэм кэнниттэн, тэрээһиҥҥэ дьон тоҕуоруһа муста ра, көрсөн кэпсэтэрэ, уопут атастаһара туох куһаҕаннаах буолуоҕай. Мин бэйэбин өйдүөхпүттэн булка сылдьабын. М аҥнайгы саам туоһапка этэ. Аҕам, эһэм, өбүгэлэрим бары булчут дьон . О нон кинилэр суолларын сал г ыы сылдьабын. Улахан булка тахсарбын туохтааҕар да ордоробун. Тиксии бөһүөлэгэр баар булчуттарга этиэм этэ, адьырҕа кыыл (бөрө) суолун көрдүгүт эрэ бултаһа сатааҥ диэн. Биир идэлээх табаарыстарб ын бэлиэ күнүнэн эҕэрдэ лиибин . Т ус олохтору н ситиһии арыаллаатын, байанайдаах буоллунар!

1 из 5

 

Фёдор Борисов поздравил с профессиональным праздником работников Прокуратуры Якутии - Администрация Правительства и Президента РС(Я)16 января руководитель Администрации главы и правительства Якутии Фёдор Борисов поздравил работников Прокуратуры Республики Саха (Якутия) с профессиональным праздником и 296-летием со дня образования Российской прокуратуры.
16.01.2018 Администрация Правительства и Президента РС(Я)
Информация об отборе граждан Российской Федерации  на обучение в Академии Следственного комитета Российской Федерации в 2018 году - Следственный комитетфото из свободных источников В целях подготовки кадров для замещения должностей следователей следственное управление Следственного комитета Российской Федерации по Республике Саха (Якутия) осуществляет отбор граждан Р
16.01.2018 Следственный комитет
Ответ: Страховая пенсия и фиксированная выплата к ней, установленная в соответствии с Федеральным законом «О страховых пенсиях» выплачивается гражданам Российской Федерации, иностранным гражданам и лицам без гражданства,
16.01.2018 Пенсионный фонд
Назначен замминистра - ИА SakhaLife.RuУказ Главы Республики Саха (Якутия) «О заместителе министра инвестиционного развития и предпринимательства Республики Саха (Якутия)» Назначить ПРОКОПЬЕВА Максима Михайловича заместителем министра инвестиционного разви
16.01.2018 ИА SakhaLife.Ru
Инспекторы ГИБДД и школьники вместе изготовили световозвращающие значки - ИА SakhaLife.RuСотрудники Госавтоинспекции проводят в школах мастер – классы по изготовлению световозвращающих значков для рюкзаков.
16.01.2018 ИА SakhaLife.Ru
Где окунуться в купель? - ИА SakhaLife.RuГИМС информирует: места для проведения обрядового мероприятия «Крещение Господне».
16.01.2018 ИА SakhaLife.Ru
В Алданском районе республики завершено расследование уголовного дело о развратных действиях, совершенных в отношении школьницы при помощи  мобильного приложения - Следственный комитетфото из свободных источников Следственным отделом по Алданскому району СУ СК России по Республике Саха (Якутия) завершено расследование уголовного дела по обвинению мужчины, 1969 года рождения, в совершении преступления,
16.01.2018 Следственный комитет
Пресечено 16 попыток прохода в здание суда с запрещенными предметами - УФССП      Одной из основных задач, возложенных на Службу судебных приставов, является обеспечение безопасности участников судебных процессов, посетителей судов.
16.01.2018 УФССП
JPG Файл - МВД Республики Саха (Якутия)15 января около 13 часов в дежурную часть столичного ГИБДД поступило сообщение о столкновении двух транспортных средств на 8 км.
16.01.2018 МВД Республики Саха (Якутия)
В Якутии возбуждено уголовное дело по факту незаконного предоставления земельного участка в зоне городских лесов - Следственный комитетОтделом по расследованию особо важных дел СУ СК России по Республике Саха (Якутия) возбуждено уголовное дело по признакам преступления, предусмотренного п. «в» ч. 3 ст.
16.01.2018 Следственный комитет
В Алданском районе республики завершено расследование уголовного дело о развратных действиях, совершенных в отношении школьницы при помощи  мобильного приложения - Следственный комитетфото из свободных источников Следственным отделом по Алданскому району СУ СК России по Республике Саха (Якутия) завершено расследование уголовного дела по обвинению мужчины, 1969 года рождения, в совершении преступления,
16.01.2018 Следственный комитет
Бал юных дарований прошел в столице Якутии - ИА SakhaLife.Ru  Министерство культуры и духовного развития РС(Я) и «Ресурсно-проектный центр» 14 января в Саха академическом театре     им.
16.01.2018 ИА SakhaLife.Ru
Лазарь Лазаревич Сергучев «Лааhaр» - Министерство культуры    Традиции и культура являются базисной составляющей любого народа, культурное наследие это то - что остаётся нашим потомкам помимо наших мирских проблем и дел которыми мы занимаемся ежедневно.
16.01.2018 Министерство культуры
Александр Жирков посетил учебно-производственную мастерскую Якутского колледжа технологии и дизайна - Государственное Собрание РС(Я)15 января 2017 года Председатель Государственного Собрания (Ил Тумэн) Республики Саха (Якутия) Александр Жирков побывал с рабочим визитом учебно-производственную мастерскую государственного бюджетного профессионального о
15.01.2018 Государственное Собрание РС(Я)
В ДШИ № 1 прошла встреча с народным артистом Афанасием Афанасьевым - Эхо столицы
В ДШИ № 1 прошла встреча с народным артистом Афанасием Афанасьевым
Педагоги отделения «Хореографическое творчество» Детской школы искусств № 1 города Якутска активно приобщают учащихся к различным формам танцевального искусства.
Эхо столицы
В Якутске прошел вечер памяти Семена Руфова
В Большом зале Окружной администрации города Якутска 6 декабря прошел вечер памяти, посвященный 90-летию со дня рождения народного писателя, поэта, прозаика, переводчика,
Эхо столицы
Министр спорта оценил работу детских спортивных школ на местах - Министерство спортаТрадиционные педагогические советы Республиканских специализированных детско-юношеских спортивных школ олимпийского резерва по итогам 2017 года прошли в Нюрбинском районе (директор Илья Герасимов),
16.01.2018 Министерство спорта
Тройной успех столичной шахматной школы - Министерство спортаВ шахматно-шашечном центре в начале третьей четверти учебы прошло традционное лично-командное первенство Республики Саха (Якутия) среди учащихся по трем возрастным категориям.
16.01.2018 Министерство спорта
Резвый старт юных якутских легкоатлетов в начале года - Министерство спортаВ преддверии Старого Нового года в Хабаровске прошло первенство Дальневосточного федерального округа по легкой атлетике среди учащихся 2001-2002 и 1999-2001 годов рождения.
16.01.2018 Министерство спорта
Фёдор Борисов поздравил с профессиональным праздником работников Прокуратуры Якутии - Администрация Правительства и Президента РС(Я)16 января руководитель Администрации главы и правительства Якутии Фёдор Борисов поздравил работников Прокуратуры Республики Саха (Якутия) с профессиональным праздником и 296-летием со дня образования Российской прокуратуры.
16.01.2018 Администрация Правительства и Президента РС(Я)
Информация об отборе граждан Российской Федерации  на обучение в Академии Следственного комитета Российской Федерации в 2018 году - Следственный комитетфото из свободных источников В целях подготовки кадров для замещения должностей следователей следственное управление Следственного комитета Российской Федерации по Республике Саха (Якутия) осуществляет отбор граждан Р
16.01.2018 Следственный комитет
Ответ: Страховая пенсия и фиксированная выплата к ней, установленная в соответствии с Федеральным законом «О страховых пенсиях» выплачивается гражданам Российской Федерации, иностранным гражданам и лицам без гражданства,
16.01.2018 Пенсионный фонд
Назначен замминистра - ИА SakhaLife.RuУказ Главы Республики Саха (Якутия) «О заместителе министра инвестиционного развития и предпринимательства Республики Саха (Якутия)» Назначить ПРОКОПЬЕВА Максима Михайловича заместителем министра инвестиционного разви
16.01.2018 ИА SakhaLife.Ru
Инспекторы ГИБДД и школьники вместе изготовили световозвращающие значки - ИА SakhaLife.RuСотрудники Госавтоинспекции проводят в школах мастер – классы по изготовлению световозвращающих значков для рюкзаков.
16.01.2018 ИА SakhaLife.Ru