Новости города БезФормата.Ru
Якутск
Главные новости
 
Задать вопрос?

Булуҥҥа – Булчут күнэ

игры охотников (4) - Якутское-Cаха ИА
Булуҥҥа – Булчут күнэ - Якутское-Cаха ИА
Булуҥҥа – Булчут күнэ - Якутское-Cаха ИА
Булуҥҥа – Булчут күнэ - Якутское-Cаха ИА
Фото: ysia.ru

Булчут күнүн чэрчитинэн, өбүгэлэрбит үгэстэрин сөргүтэн, биир ый устатыгар араас таһымнаах тэрээһиннэр өрөспүүбүлүкэ үрдүнэн ыытыллыбыттара олус кэрэхсэбиллээх.

Тиксиигэ буухтаҕа “Булчуттар оонньуулара” диэн күрэхтэһии олус сэргэхтик ыытылынна. Барыта биэс хамаанда күөн көрүстэ. “Хотой” диэн ааттаах хамаанда уолаттара оонньуу үгүс көрүҥнэригэр иннилэрин кимиэхэ да биэрбэккэ бастыыр өрөгөйүн биллилэр. Иккис миэстэни Тиксии-3 байыаннай чаас хамаандата ылла. Үһүс бириистээх миэстэҕэ “Северные волки” хамаанда таҕыста.

Бу да сырыыга ойбон алларыытын уонна быйыл саҥа киирбит “Хомуур хапсаҕайы”  кыттааччылар да, көрөөччүлэр да улаханнык биһирээтилэр, астыннылар. Ойбон алларыытыгар былырыын саамай үчүгэй бириэмэни көрдөрбүт байыаннай чаас уолаттара быйылгы да инники күөҥҥэ таҕыстылар. Онтон дьон долгуйа кэтэспит “Хомуур хапсаҕайа” бүтэһик түһүмэҕинэн буолла. Манна хамаандалар бары туох баар күүстэрин-уохтарын ууран туран кииристилэр. Көрөөччүлэр күөмэйдэрэ бүтүөр диэри ыһыытастылар-хаһыытастылар. Оннук ньиргитэн олорор ыалдьааччылардаах түһүлгэҕэ уолаттар үчүгэй бырахсыылары, албастары көрдөрдүлэр, эрбии тииһин курдук бары да эгил-тэгил кииристилэр, тириттилэр-хоруттулар. Дьэ, ити курдук абытайдаах эриһиилээх киирсии түмүгүнэн “Хотой” хамаанда кыайыылааҕынан таҕыста.

Булуҥҥа «Булчуттар оонньууларын» аан бастакынан көҕүлээбит, тэрийбит Иван Моисеенко бу да сырыыга оонньууну бэйэтэ иилээн-саҕалаан ыытта. “Күрэскэ булчуттарга сыһыана суох көрүҥнэри киллэрбиккит” диэн итэҕэстэри ыйааччыларга кини маннык хоруйдаата.

Булка сылдьан араас быһыыга-майгыга түбэһии элбэх буоллаҕа. Онон бу күрэскэ булчуттар олохторугар туһалаах буоллун диэн араас көрүҥнэри киллэрбиппит. Тэрээһин да аатыгар ол этиллэ сылдьар. Аны туран, атын оройуоннарга, өрөспүүбүлүкэҕэ бу бэлиэ күҥҥэ анаан тэрээһин бөҕө ыытыллар. Биһиги онтон туора туруо суохтаахпыт диэн, улууспутугар “Булчуттар оонньууларын” тэрийбиппит. Бастаан “Арктика Майааҕа” хаһыаты кытта 2012 сыллаахха тэҥҥэ үлэлэһэн, булчуттар хаартыскаларын хаһыакка бэчээттээбиппит. Булчуттарга аналлаах тэрээһиннэр мантан саҕаламмыттара. 2013 сыллаахха булчуттарбытыгар анаан күрэхтэһиини ыыппыппыт. Манна баҕалаах уонна булт билиэттээх дьон кэлэн кыттыбыттара. 2014 сылтан “Булчуттар оонньуулара” Булуҥҥа, дьэ, дьиҥнээхтик олоҕурбута. Тэрийэн саҕалыырбытыгар, ханна да буоларын курдук, ыарахаттары үп өттүгэр көрсүбүппүт. Ол да буоллар, күн бүгүҥҥэ диэри “Булуҥнааҕы”, “Приморскайдааҕы”, “Таймылыырдааҕы”, “Бороҕоннооҕу” МУТ, “Айхал” Тиксиитээҕи этно-култуура киинэ, култуура-спорт комплекса көмөлөһөр буоланнар, оонньуу үгэс быһыытынан сылын аайы ыытыллар. Быйыл бу төрдүс төгүлүн тэрийдибит , — диэн кэпсээтэ.

Кини кэнники кэмҥэ, бу тэрилтэлэр үлэһиттэрэ бэйэлэрэ тэрийээччи курдук буолан эрэллэрин хайгыыр. Ол курдук, КСК тренерскэй састааба куруук көмөлөһөр, куоталаһыы көрүҥнэригэр туттар малларынан хааччыйар. Онтон “Айхал” үлэһиттэрэ күрэхтэһии тэрээһинигэр анаан дьиэлэрин туран биэрэллэр.

Маны сэргэ, улуус киэн туттар булчуттара күрэхтэһиини наһаа кэтэһэллэрин биллэрэр буолбуттар. Кинилэр кэлэн анаан-минээн көрөллөрө, хамаандаларга ыалдьаллара улахан өйөбүл буоларын бэлиэтиир. Онтон эдэр ыччат бэйэтин баҕа өттүнэн оонньууга кыттара үксээн иһэрэ барыларын да улаханнык үөрдэрин этэр. Итинтэн да көстөрүнэн, күрэхтэһиигэ кыттааччы, бу тэрээһини сэргээччи элбээн иһэрэ мээнэҕэ буолбатаҕын туоһулуур.

Булуҥ булчуттар, балыксыттар дойдулара

Айылҕа харыстабылын инспекцията иһитиннэрбитинэн, Булуҥ улууһун үрдүнэн быһа холуйан 1000-ан тахса булчут баар. Биллэрин курдук, улуус тыа хаһаайыстыбатынан, таба иитиитинэн дьарыктанар. Хомойуох иһин, улахан хоромньуну ыстаадаларга адьырҕалар оҥороллор. Биир бөрө сылга 100-эн тахса табаны тардыан сөп. Онуоха бу адьырҕа оҕолорун үөрэтээри, биир күҥҥэ уонтан тахсалыы табаны охторуон сөп диэн улуус тыатын хаһаайыстыбатын зоотехнига Константин Слепцов этэр. Санаан көрүҥ, бу ардай аһыылаах тыа хаһаайыстыбатын сайдыытыгар содулун!

Түөрт сыл анараа өттүгэр, улуус үрдүнэн биир сыл иһигэр бөрө 1800 табаны тардыбыт. Онтон кэнники үс сылтан бэттэх, сылын аайы 700 курдук таба суох буолара чуолкайдаммыт. Хаһаайыстыбалар бэйэлэрин күүстэринэн бөрөнү бултаан, ахсаанын сүрдээҕин аччаппыттар. Исписэлиис этэринэн, Сэбиэскэй былаас саҕана таба турар сиригэр тыатааҕы уонна бөрө олох чугаһынан суох буолуохтаах диэн ирдэбил баар эбит. Онно анаан анал ньыма баар эбит. Ол билигин тутуһуллубат буолан, 2010 сыллаахха адьырҕа кыыл ахсаана өрөспүүбүлүкэ үрдүнэн эмискэ аһара улааппыт.

Биллэн турар, бөрөнү сууһарарга араас дьаһал ылыллар. Манна булчуттар көмөлөрө улахан оруоллаах. Кинилэр тиһиктээхтик бултаһар буоланнар адьырҕаны аһара мэнээктэппэттэр. Маныаха улууспут хас биирдии нэһилиэгэ улахан булчуттардааҕар махтаныах кэриҥнээхпит. Холобур, Хара Уулаах олохтоох булчута Ярослав Захаров аҥардас бу сыл тохсунньу ый түмүгүнэн түөрт бөрөнү сууһарбыт. Былырыын сыл түмүгүнэн кини “Ямаха” снегоходунан наҕараадаламмыта. Эмиэ былырыын Бороҕон нэһилиэгин олохтооҕо Сергей Стручков үчүгэй булчут буолан, дьокутаат Иван Андреевтан “Волчатник” диэн бирииһи туппута, “Буран” снегоходунан наҕараадаламмыта. Кини бултаабытын тухары 280-тан тахса бөрөнү сууһарбыт. 2013 сыллаахха “Булчуттар күннэригэр” Күһүүртэн орто саастаах булчуттарга киирсэр Дьулустаан Никитин бөрөнү бултааһыҥҥа өрөспүүбүлүкэҕэ үһүс миэстэни ылбыта, Ил Дархантан бириэмийэлэммитэ.

Дьокутаан Иван Андреев былырыын кэлэ сылдьан: “ Ярослав Захаров, Дьулустаан Никитин уонна Сергей Стручков курдук өрөспүүбүлүкэҕэ биллэр, киэҥ туттар булчуттардаахпытын куруук өрө тута сылдьыахтаахпыт. Күһүүргэ Григорий Степанов диэн “Байанай” ТХПК булчута кыыл табалаан, Күһүүр нэһилиэгин оҕо саадын, оскуолатын хааччыйар. Бу улахан сыралаах үлэ түмүгэ. Хайҕаныан эрэ наада. Улууска кинилэри сэргэ элбэх үчүгэй булчут баар. Кинилэри хайаан да өйүөхтээхпит, онно төһүү күүһүнэн “Булчут оонньуулара” буолуохтаахтар ”, – диэн бэлиэтээбитэ.

Билиҥҥитэ өрөспүүбүлүкэҕэ ыытыллар “Булчуттар оонньууларыгар” биһиги улуустан ким да кыттыыны ыла илик. Кэлэр сылларга былааннар, толкуйдар бааллар. Ол, оонньуу улууска киэҥ биһирэбили ылбытын кэннэ, өрөспүүбүлүкэтээҕи күрэс балаһыанньатынан ыытыллыаҕын, онтон көрөн анаан үчүгэй, бигэ тирэхтээх хамаанда бэлэмнээн, киэҥ араҥаҕа тахсыахтарын баҕаралларын тэрийээччилэр этэллэр. Ыра санаа олоххо киирэригэр нэһилиэк дьаһалталарыттан саҕалаан улус дьаһалтатыгар тиийэ көмө-өйөбүл буолалларыгар эрэнэллэрин биллэрэллэр.

Хара-Уулаах нэһилиэгин булчута Ярослав Захаров :

Улууспутугар “Булчуттар оонньуулара” баар буолбута хайҕа ллаах . Кыһыҥҥы кэм кэнниттэн, тэрээһиҥҥэ дьон тоҕуоруһа муста ра, көрсөн кэпсэтэрэ, уопут атастаһара туох куһаҕаннаах буолуоҕай. Мин бэйэбин өйдүөхпүттэн булка сылдьабын. М аҥнайгы саам туоһапка этэ. Аҕам, эһэм, өбүгэлэрим бары булчут дьон . О нон кинилэр суолларын сал г ыы сылдьабын. Улахан булка тахсарбын туохтааҕар да ордоробун. Тиксии бөһүөлэгэр баар булчуттарга этиэм этэ, адьырҕа кыыл (бөрө) суолун көрдүгүт эрэ бултаһа сатааҥ диэн. Биир идэлээх табаарыстарб ын бэлиэ күнүнэн эҕэрдэ лиибин . Т ус олохтору н ситиһии арыаллаатын, байанайдаах буоллунар!

1 из 5

 

В Вилюйском районе будет работать самолет Бе-200 МЧС России - Департамент по лесным отношениям РС(Я)Сегодня в Якутск из Сибирского Регионального Центра ГУ МЧС России ожидается прибытие самолета Бе-200, который будет работать в Вилюйском районе, где сейчас наиболее сложная ситуация с лесными пожарами.
21.07.2017 Департамент по лесным отношениям РС(Я)
Восстановление поселков на Средней Колыме обойдется бюджету Якутии в сотни млн рублей - YakutiaMedia.RuИсключительно сложное положение поселков Аргахтах, Березовка и Сватай констатировал Ил Дархан Егор Борисов, посетив Среднеколымский улус 21 июля, YakutiaMedia.
21.07.2017 YakutiaMedia.Ru
Генеральный директор Дома дружбы народов Яна Игнатьева пригласила Владимира Путина посетить Якутию - Администрация Правительства и Президента РС(Я)20 июля Президент России Владимир Путин провел в Йошкар-Оле заседание Совета по межнациональным отношениям.
21.07.2017 Администрация Правительства и Президента РС(Я)
«Сахатранснефтегаз»: приступили к замене старых газопроводов на Тимирязева - SakhaPress.RuРИГ SAKHAPRESS.RU Как известно, идет объемная работа по обновлению газопроводов в столице.
21.07.2017 SakhaPress.Ru
Якутск вступает в маршрутную сеть «Форсайт-навигации 2017» - SakhaPress.RuРИГ SAKHAPRESS.RU В понедельник, 24 июля начинает свою работу «Форсайт-флот 2017: Якутск - генератор форматов развития».
21.07.2017 SakhaPress.Ru
В Министерстве транспорта и дорожного хозяйства обсудили дальнейшее сотрудничество с АО - Министерство транспортаПо поручению главы Якутии, министр транспорта и дорожного хозяйства Семен Винокуров встретился с представителями компании "Прогноз", которой предстоит добывать серебро в Кобяйском районе.
21.07.2017 Министерство транспорта
В Якутии осужден мужчина, избивший палкой до смерти человека - SakhaPress.RuРИГ SAKHAPRESS.RU В суде подсудимый вину признал частично, показал, что не имел умысла на причинение смерти потерпевшему, нанес удары защищаясь от потерпевшего.
21.07.2017 SakhaPress.Ru
Прокуратура г.Якутска поддержала государственное обвинение по уголовному делу в отношении 4 членов организованной преступной группы, совершивших ряд преступлений, предусмотренных ч.4 ст.
21.07.2017 Прокуратура РС(Я)
С заявлением в ОМВД России по Алданскому району обратился житель п.Нижний Куранах, у которого неизвестные похитили трактор вместе с аккумуляторными батареями.
21.07.2017 МВД Республики Саха (Якутия)
О результатах проверки в Олекминском районе - Министерство охраны природы РС(Я)19 июля т.г. на участке 646-ПБ2 Бирюк, в местности Чайдаах Олекминского района проведена проверка в отношении недропользователя  ООО «ТНГ-Сервис» по требованию прокурора Олекминского района.
20.07.2017 Министерство охраны природы РС(Я)
Александр Жирков выступил на открытии международного Форума «Алтайская цивилизация и родственные народы алтайской языковой семьи» - Государственное Собрание РС(Я)20 июля, в Государственной резиденции Президента Кыргызской Республики «Ала-Арча», открылся международный Форум «Алтайская цивилизация и родственные народы алтайской языковой семьи».
21.07.2017 Государственное Собрание РС(Я)
Последние новинки кинопроката публикует ИА YakutiaMedia - YakutiaMedia.RuПремьеры и уже полюбившиеся фильмы всех кинотеатров города 21 июля, YakutiaMedia.
21.07.2017 YakutiaMedia.Ru
Якуты жгут: Питерцам понравился новый клип Кюннэй "Чээкэ" - SakhaPress.RuРИГ SAKHAPRESS.RU "Большинство зрителей находит ролик "прикольным и смешным", многие сравнивают его с легендарными клипами южнокорейского исполнителя PSY".
21.07.2017 SakhaPress.Ru
«Семьей сплоченной едины мы!»
В  Гагаринском округе  состоялся  праздник¸ посвященный  Дню  семьи, любви и верности, который страна отметила в минувшие выходные.
Эхо столицы
Прими участие в конкурсах Ykt Geek Fest 2017!
У вас есть прекрасная возможность реализовать свой творческий потенциал и показать, на что вы способны, участвуя в конкурсах, проводимых в рамках фестиваля Ykt Geek Fest 2017.
Эхо столицы
Аскар Айтматов: «Я в Якутии не случайно» - Газета Якутия
Аскар Айтматов: «Я в Якутии не случайно»
Сын Чингиза Айтматова, экс-министр иностранных дел Киргизии в эксклюзивном интервью газете «Якутия» рассказал о том, что для него значит поездка в Якутию, насколько популярны книги его отца сегодня,
Газета Якутия
Проезд через реку Куйдусун дорожники обещают открыть 21 июля - Якутское-Cаха ИАВосстановление мостового перехода на реке Куйдусун в Оймяконском районе идет к завершению.
21.07.2017 Якутское-Cаха ИА
Сотрудники УФСИН заняли призовые места на юбилейных «Играх Манчаары» - УФСИН РС(Я)Каждые четыре года в Якутии проводится Спартакиада по национальным видам спорта «Игры Манчаары» - состязания, которые для спортсменов республики являются апогеем многолетнего тренировочного процесса,
21.07.2017 УФСИН РС(Я)
Итоги Ысыаха Туймаады-2017: цифры и факты
Национальный праздник Ысыах Туймаады в местности Ус Хатын проводился в этом году в 20-й раз.
Эхо столицы
Конные скачки на призы главы города выиграла команда из Верхневилюйска
На конных скачках на призы главы города Якутска «Дьөhөгөй күрэ5э» настоящий фурор произвели скаковые лошади из Верхневилюйского улуса, выиграв в трех забегах и набрав наибольшее количество баллов.
Эхо столицы
В Вилюйском районе будет работать самолет Бе-200 МЧС России - Департамент по лесным отношениям РС(Я)Сегодня в Якутск из Сибирского Регионального Центра ГУ МЧС России ожидается прибытие самолета Бе-200, который будет работать в Вилюйском районе, где сейчас наиболее сложная ситуация с лесными пожарами.
21.07.2017 Департамент по лесным отношениям РС(Я)
Восстановление поселков на Средней Колыме обойдется бюджету Якутии в сотни млн рублей - YakutiaMedia.RuИсключительно сложное положение поселков Аргахтах, Березовка и Сватай констатировал Ил Дархан Егор Борисов, посетив Среднеколымский улус 21 июля, YakutiaMedia.
21.07.2017 YakutiaMedia.Ru
Генеральный директор Дома дружбы народов Яна Игнатьева пригласила Владимира Путина посетить Якутию - Администрация Правительства и Президента РС(Я)20 июля Президент России Владимир Путин провел в Йошкар-Оле заседание Совета по межнациональным отношениям.
21.07.2017 Администрация Правительства и Президента РС(Я)
«Сахатранснефтегаз»: приступили к замене старых газопроводов на Тимирязева - SakhaPress.RuРИГ SAKHAPRESS.RU Как известно, идет объемная работа по обновлению газопроводов в столице.
21.07.2017 SakhaPress.Ru
Якутск вступает в маршрутную сеть «Форсайт-навигации 2017» - SakhaPress.RuРИГ SAKHAPRESS.RU В понедельник, 24 июля начинает свою работу «Форсайт-флот 2017: Якутск - генератор форматов развития».
21.07.2017 SakhaPress.Ru